LETRATURO

Atlango esta toje skaltagrade le kreado artistika. 

Konfel kreinto RAAntonius to-s perfekta lango po verkes letraturo ti poezio.

Tampe mi prezenta tey qar tekstoy.  

Richard A Antonius

1. ”Le lasta spektaklo di Xpetka” au (verke di) Richard A Antonius (kreinto di Atlango)

2. ”Nuva Kladoy dil Royano” au (verke di) Hans Christian Andersen

3. ”Lappar, le Antikristo” au Endre TÓTH (Le nuvelo tradukita-s de Esperanto ka Atlango.)

POEZIO:  

4.   Arboy, arboy sekna ti grina.  Au Federico García Lorca  

5.   ”Poemo skritita sul speglo.” Au Richard A Antonius

6.   ”Le plu bela verso dil mondo.” Au Richard A Antonius (Le verso dedikita po ma meryeno Ella)


------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tey-s ma kento verkita di (au) mi Atlange. 

Ta materialo, translangita di mi kal lango polonia, entris vezze kepitelo 42 ka ma grannuvelo 

OMNIUM. Pel editeyo Muza i Polonio il anyo 2017.


Richard A Antonius

”Le lasta spektaklo di Xpetka”

(Ostatni występ Szpetki)

I ta dyemoy Martino Bogux, Vieslavo Giza ti Bolisenga alge pli freqe korsi ka ta parto dil strateto.  Le garsoy parzoti carkoy i tia plu vasta lokoy somem strekante le kolmoy sobrel umbeloy di floksoy, ti virinte le fliganta treco di Mariana lu fole klamaci. Un kal dua promale subepondi xa pyedoy po pustes kolego kal centro di sapa skumo yel grodilo. 

Adamo kripte spekti lu del vindeto mansarda pel kampobinoklo. Mariana plaudi ko Magdo - le pueno del familio Mordemba, ti ko la mikra, baupelsa hundeno Xpetka. Amba puenoy besombli ne atentes le bubacoy ti lua irkorsoy. Ti solmel olda hundeno ne dentyeni ta skrimoy bo teno boydi rauke montrante xa korba dyentoy strateten.

Mariana aperis un viko pas. Qi arivis pe trayno de Romanio. Qi totye ne langi polonie do yo lo temata xakpludo -  qi esti nevenkebla.


 Tanokte, Adamo longem kami oltante le boydoy di Xpetka.  Lo lin sombli kel hundeno boydi en ta lyuno brodita sul brodado pendanta sobre la kamo. Ta lyuno pe xa goldeska tridoy belumini le nokta furesto ti familio di cervoy.

Le garso seturnis duaflanken ti smili ka xa sekreta plano, vam li bepansis pol seqa dyemo.

Li stari yel grodila pordeto ti tyeni yelabye le kumbijeto cirkevolvita i pergamino.

Li denzumbi papereska sonidoy il matina strateto. Li prubis le italia melodio ”La ci darem la mano” do kortem parzotis kal ”Tiritomba”. De tempo ka tempo li korektabi le blanka floro di peonio, vam li plasis il pokseto di xa kamiso. Li yus timpe beplani, ke - qase akzzide - li maxo to ki xe, qase dekorineto, do posem li falos ka Mariana, ke ta floro esta po qi, so tem le pueno fastos ta floreto i xa keploy…

Adamo gis il strateto, parzotis carko ti streynis sobrel grodilo le hando kol kumbijeto.

  • Pel to unu toje pludeda.

Antem li markis lo, alga handeto prinis ha instrumo. Magda Mordemba zzem korsi kol butino kal kolegeno stamblante ye Xpetka.

  • Mulcumesk! - Mariana falis ka Adamo bemirante le kumbijeto.

Le puenoy xepti pokte, ti lu komridis, estede po ta peonia floro, ti Adamo syenti, ve carka aqo dyara centren ha buto.

  • Da tu xakpluda? - Magda fragis li konfel deziro di Mariana.
  • Mi kuna gambitoy di Capablanca. - Li daris le repliko beprubita tanokte.

Entrante yarden Adamo pauri po xarpa dyentetoy di ta mikra, proboyda hundo. Li ti Xpetka renseviti parem cal vernemo. Adamo esperi, ke li raptem miros Mariana kumbanta pe ha kumbijeto xa dunka fruntobuklo. Do ne, amba puenoy kauri yel tableto kol xaktaulo ti kumbi Xpetka. Le hundeno mordubi le kumbijeto, va treki tona pelsaco plenta di sekna seminoy ti herbikuloy.

  • Eh, de tua kumbijo le dyentoy denfala. - Akus-mode falis le mikra pueno.
  • Ini mini mayni mo… - klamis Mariana, ti qi komis parbores Adamo pe xa pupilyoy vezze groseloy nigra. Qi tyeni le handoy bake.
  • …Va handeto maxa to? - Magda finis le rimado zame qi.

Le puenoy ridi bo li te longem pansi, ke finfine ca homino puedu konyektis, ke li ne pueda dentrekes xa okloy fardel ledra cintoy sobrel maleoloy di Mariana.


Finfine Adamo lotis un peono nigra. To anke bune, li pansis, bo to-s te, qase reges sobre seuso briletoy dil nigra pupiloy. Zame mires le xak-taulo - li freqe miri le pueno. Li oservi le pinto di la lingo, va lenke sliki le pauta labyoy ko poluro di frukta kandoy. Li esti totye rigida bo subel tablo, cirke la pyedoy, lo skumvagvi Xpetka. De tempo ka tempo Magda komsindi yel tablo danjere beklankante le xakoy. 

Adve ka to le handoy di Magda plasi ad Adamo algado, va sombli tra bukleto di keploy vam le granminyo maxi il xa prektobuko. 

- Da tu kyera ma Tufoneto?- Qi fragi, beprubante tyem fortikezzo di Adama kumbijeto ad algo, vo algem esti - ne esti pluxa urseto. Le kumbijeto sestis teribile saudyenta ti pokte fetoreti ve olda hundo.

Mariana komis le xakpartido pel mobo de subel royfiguro. Ah, ta Mariana - tyem qi yus olvaba pril mikra arokfo - li konstatis. Ti tyem i la imagino lo aperis viso dil patro klinanta sobrel xaktaulo. Adam esti certa, ke toje le patro koncidus ta abra mobo vezze plake pansita. Bune, do yo to-s tamode - doke toje li sel ferimis la mobo simila.  La kontreno somblis ne molte danjera. Mariana ne hasti plonge, qi mobis pel peono de subel blanka Laufro. Tyem qi miri Adamo ko defyenta myeno. Qi apogis xa bela viseto ti rugis le frunto sub le keplobuklo qase li helpezi lin panses.

Lo lin sombli, ke belezzo di Mariana kamba li yel plata kekso del presita munieto di un Zloty, vam algem li ti Martino kone pondis sube pasanta trayno. 

Li keptis ta peono. Qi pautis sa labyoy ti rapamobe, qase li esti denlongem pronta ka to - qi blokis la peono pel kavelfiguro.

Adamo ne paurendis, li esti yese le filo dil buna xakpludanto. Li feris le abro xesta po ke efres qi pokte. Le peono ka d5! Le pueno spaldobis ti aceptis ta interkambo. Estede qi ne kuni, ke kortem li atakos qi pel royeno? Adam ne dezi ke qi kanselos ta mobo. Li feris te. Li kuni, ke qi peldubos li pel dua kavelo.

- Vi venka? - Klamodis Magda animobante xa bauhirta plaudeko, via plake fartrekita kepo blansi sobrel xaktaulo. Li syenti le nozo di Xpetka sul suro.

Bakey le floksa arbuskoy lo aperis un bubo ko ruja viso. Li peldi metalringo del binsikla roto. Adamo renturnis kol royeno kal bazo. Do vens Mariana klakis yel handoy? Yo toje qi, za xakes - qi elektimis le mobo pel Kavelo ka e4. ”Tyeme mi maxa tu!” - Adamo pansis plasante xa laufro su g4. To esti klare ke Romanieno defentezi xa du kaveloy, bo qi mobis le blanka royeno ka e2. Kapeble, ke pe ta mobo qi prubi protektes xa royano.  

Adamo agimis blikse. I ta situenzo unu yus atakaba: Li keptis la kavelo su f3. Le atako al Royeno! I ta momento Mariana denjektis sovra xautaco. Adamo syentis sul vangoy qa salivuloy. Subel tablo lo graulis le hundeno. Paurita Magda skatis sul pergalene beblotita  terdo. Fardel legnobudo lo seaudis kunikloy. Sekundofraksem le  garso maxi ante xe totye kambita viso di Mariana. Pe ta xauto ti ko ta myenaco qi sestis olda ti turpa ve… tra royeno Santya Kinga sul nigroblanka pikturo pendanta il kukteyo dil granminyo. Ti lo esteda enke pli male… Le skintanta treco qase fusto qatis le serena skyelo. Le garso blundis. Li abris le okloy tuy, bo li audis lauda vorteto: Finalul!    


Le mobo dil Kavelo zzem ferita di Mariana plasis li i situenzo sausorta. To esti xak-mato! Pli male: Le xak-mato duopla!

Mariana stari bakey dil tableto korektante xa treco. Somble ca petaloy de la peonio kami sul totya xaktaulo.


Aste tarda nokto li ne dormedi, mordante uneloy ti repante i xa mindo ta brenanta, qase urtiko - vorteto finalul. Posem li drimi, ke li ti Martino lu dulenkorsa del fernovoya taluso. Lu pondis su relso du Zloty-munietoy ti pos momento zore respiranta lokomotoro disprentos to ye du metala plata keksoy. Unu pludedo Zzimbergayo pe tadoy. Le grina lokomotoro TKT48 treka ruja varkovagnoy. Le lasta maxa le budeto po fernovoya gardisto. Raptem il vindeto lo apera le kunata kepo il bereto. To-s onklano-magiano! Ti li holda algo. Ti li klama ka Adamo: Storneto, keptes to! To-s kom-pen-di-u-mo. Tyem tu bildeda le totya Universo!  Adamo virivla il aero un mikra notuyo de va lo kyada ok kunata paperexoy. Li keptuba lu. Tonoy cirfliga la handoy ti landa centrey grana carko. 


Le lasta vagno sefara pal ponso. Zze tyem Adamo vira, ke kal budeto lo-s firmita le binsiklo di Antoni Marmon - le onklano - magiano de Nuva Sonco. Il carko aqomenisko bilda pel paperetoy difersa figuroy… 

De bakey dil floksoy Adamo auda, ve granminyo fraga le granpo, da li ploktis le peonioy qista, do, lom tay, va kresi yel pordeto?

Me ta lasta frago yus ne parti kal drimo.


Parlongem li ne seproki kal grodilo, vey lo lokti xakpludareno de Romanio. Li honti enke pli, bo yus astel aureloy di Martino lo vyeni algavoye, ke li resibis xak-mato de Mariana, ti adve to - pos pokta moboy.

    Tyem li maxi molte po labores. Li kreis un spesya xifro, pe va li skritis un sekreta brifo i xa dyembuko. To esti brifo ka Mariana. Algono, va kunu, kel letreto M to-s fogleto, kel letreto A - to-s tringloforma jupeto sul dansanta pyedetoy, ti toje le R to-s le buteto kol ledra belto, ti te plonge, ti te simile…tezzavolte ta persono bixifredus ta brifo. Do lom le klefo kal xifro Adamo koncelis otraloke, sul grana lofto, bakey cimno, sube briko. 


I ta brifo Adamo pidi qi pol hando qista. Li promesa, ke li kofos po qi ringeto, ti li baqos strudelo. Posem lu kone iryamo ta kekso vaglante pe xa pyedoy del ponso sobrel flumo Kamienizza. Ti lu konxaro le jolo, bo lu maxo na tristadoy po konxareso. Ti lu interparolo pel lango vam li denpansis po to, kel adoltonoy ne kapedes lu anke vem tronoy lum kripte oltu. 

 Kapeble, li toje pansis ve-mode lu amba vivtyeno. Lu startos un kooperatizo ti lu seldo sul totya mondo floraqo konfe propia formelo kol aromado di floksoy. Ti lu komloktos kone, il aqoturmo yel fernovoya stanseyo, ti trey, porcerte, na beboko klimbivlos, po ke kriptomires ka lu pal vindeto po vires vom lu fera. Le granpo Yuliano i xa skafo sul verando yus maxi le klefo kal turmo, bo algem li ripari tia metalpordoy.


Otuno i Olda Kolonio seanonsi pel klanko di pomo rulanta sul obliqa tekto dil legnobudo.

Le granpinyo sindi yel pomarbo. De sube ha faldebla kutijo lo dulengi longa, astel terdo, spiralo di sukyosa xelo. - Ta poma xelo yus ne-s po… ma… dyentoy. - Hi joki. Ti posem li pansi laude, vem lo arivos alga brifo farde Himalayoy, ven vyahis Roza - le matro di Adamo. 

Le granminyo toje setrobli. Qi drenki lavadoy il lavuyo, qi froti pel maniko xa frunto, ti fali: - Ti mi pansa tamode, ke qi vyahis ka ta Azio, ti zzem de trey lo arivis azia influenzzo. Doke tyem vo pueda eventes trey?


Alga dyemo, yel grodilo lo aperis Tadeo Maligniak ko karteto - kol kanvoko kal telefono, kal posteyo. To esti orderita telefona loqo internasia de Kievo. - Porcerte farde tua patro. - le granminyo falis.

Li til granminyo aperis trey akuratem. Unu alvokis lu kal kabino duesma. Do il oltijo solme algo stertori. Le granminyo fali, ke qi audis alga pertrobloy, do un volto algono klamis defare rusilange. -Estede to esti le nimo di tra vilajo al flumo Dnipro? - Qi pansi posem, yus heyme. - Alge-valge: Komatoznoye. Ti lo sikonektis.

Suarem, kal fernovoya parko lo arivis mobebla kino. Le garso ne kuni titolo di ta filmo, bo kol granminyo lu vyenis algerete tarde. Sul ekrano, pendita inte arboy ti steloy, lo polsi nigroblanka mondo. Drola klauno sindubis yel fortepiano do la sejo stari plukfare de to. Li doke levis xa manikoy ti kompusti totya instrumo. -Vom ta plumpono irfera? - Le granminyo astuni - Ya lo estu meyore beproxes le sejo, da ne?

Algono pasi konfel lasta, pliskaltita ranko sul spektakleyo ti brekis le likto del projektoro. Pal ekrano lo marxi grana ombroy di trin personoy. Adamo pansis ke Li vira profilo di xa matro, dil siorano Bernardo ti anke di xa patro.

-Adameto, ne dormes. - Le granminyo pikfis li il flanko.       

I ta momento sul ekrano le viso dil klauno simobis ko trista smilo. La vangoy sfolis, la okloy dulenfluis, ti il bokteyo lo melteaperis luminfrapanta truvo. Le klauna kalvo kol cirkekaploy sekambis aste distrekita bobletoy ti nozmokloy.  Finfine sul totya ekrano dominis beblinda blanko. - Denuve le filmo sebrekis. - Le granminyo klagi.

Il belumina spektakleyo Adamo markis le kepo di Mariana. Tyem le pueno maxi le rondeto ferita del treco. Flankey qi lo sindi alga garso, va rape selevis saupatyenzze ti montris le viso. Il blanka likto del projektoro Adamo renkunis Yendreo Pahletko.

Le filma bendo pergluita-s ti del ekrano lo raukis laudatoroy. - To-s le filmo subel titolo: Le lasta spektaklo di Grock, sioreno Xatko. - Lo xeptis deflanke alga kunateno dil granminyo. - To esta pri vivo di fransia cirkusa klauno. 


Adamo streynis le kolmo ti miri le plektadeto di Mariana sobre va, qase nigra fogloy, fligi  handacoy di ta Pahletko.

Sul ekrano le klauno i mega butoy, kyadis de sul sejo. Ti somble li skarita-s pel nigra skrepo, va dezotis raptem, nekunate de vey, ti to komis drolzoti sul totya ekrano. Ti vem somem ko trayna fifo, le ekrano plentumita-s pel bepligrano dil digo dil filma operatoro prubanta farpeldes to farde prel oturatoro - le totya parko fernovoya vesis il rido.


Makse molte del totyo Adamo ravita-s pel filma projektoro ko tezza grana bobinoy - plasita sul platformo dil kargauto. Li mentis, ke yo il futuro li ne esto mahinisto vauporlokomotora, doke li eble estos filma operatoro, alte, ti po vo ne, tezza komika klauno de ta filmo.

Vem lo aperis tekstoy finall ti conoy sezotelevi del sindeyoy, li pidis le granminyo, ke lu seproxes kal kargauto. Sul rando di tia platformo, sube pyedoy dil operatoro, inte cigaret-stumpoy ti brenita flamijoy, li markis un mikra filmikulo. To esti porcerte un perforita filmoframeto fardentondita pe cisoro. Pos momento li holdi ta butino. I likto di lanterno lo smilis ka li le viso dil klauno. Flanke le viso, yel perfortruvoy li markis vibranta linyo. To porcerte esti optika registrado dil rido dil klauno Grock!

- Granminyo, to-s un mikreta filmoframeto de duto qar framoy po sekundo.

-Oh, oh! Adameto, vezze tu molte kuna. - Le granminyo falis te laude, qase qi dezi ke la kunateno toje audes to.

Adamo preskeprinis le filmikulo de oklo, vem sul ekrano dil nokto, sul skyelo beseminita pe steloy - lo aperis luminyosa nadlo. To irfligi sobrel tekto dil fernovoya bildado. 

Le kyadanta stelo! - li pansis. Li kuni, ke po ta kauenso unu kanvokaba blikse un deziro. So li feris tamode. Ti lo esti i to anke algo pri aqoturmo.

 

 Lu vyeni ti lu lim fardenprinis del jardina pordeto, Vieslavo Giza, Martino Bogux ti Bolisenga. Lom Yendreo Pahletko lu enkontis sul yardeto di Mariana.

Ve truvo il grodilo entris du fratoy di Magda - Vizzek sau dyentoy ti Henek ko xa pli korta pyedo. Vizzek holdi xahande longa snuro. Mariana i blanka klado plaudi ke qi feri Favor-keksoy. Qi beformi tadoy de fankobuloy ti kone ko Magda sombli ke qi baqa to sul metala forneto - plaudeko. Ti solme Xpetka skumkonduti. Qi ne boydi, qi prubi sfinges pe xa kauda resto ti qi darubi ka conoy le pyedo xesta. 

Le buboy semobi cirkey le tableto kol forneto-plaudeko, lu sombli ke lu-s fomay, lu masajumi xa belyoy, ti Pahletko kleptis un tezza kekso ti irkargis to centren le boktaco. Conoy falis terden prul ridaco durem li splutspluti en le legnobudo.

Adamo mir-miri Mariana. Tadyeme qi maxi su xa aureloy frexplokta duopla cerisoy. Ye la kepobo le fruktoy kraxi pe sukyosa rujo blinkante pel sola iskretoy. 

Finfine li seproxis ti prinis del pokso xa mikra filmikexo. - Mires - Li falis ka Mariana. - Mi-x ta klauno sul filmo. To-s le fransia klauno Grock.

Le pueno prinis to pel derta digoy ti nozruge miri to en le solo.

-To estaba po tu. - Li bevoluntis qi. 


- Mulcumesk. - Qi falis ti jektis le filmikulo tablen. Le cerisoy ye qa aureloy glade blinkis.

Tyeme Vizzek plasis yel nozo dil hundeno fanka kekseto. - Vur to! bestyaco, pol fino.

Do Xpetka ne yamezi. Su la baukorba dyentoy lo pendi skumo.

  • Mi maxa tu! - Lo klamis pli olda Mordemba ti keptis le hundo. Li levis tono ti plasis sul topo dil hupilo di fernovoya spaloy. Kaze li yus maxi lo beplanita.
  • Ma patro til matro falis, kel hundeno esta olda, malga, ti po nado. - Li esplikis. -Bo tono vura pluke molte. Bune ir! - Li bevoluntis le frato xesta. Li sel pondis sul hunda kolmo le snuro ko nuzo. Lom le dua fino dil snuro li fastis al klovodo il muro legnobuda. 
  • - Bezotes tono.

Do Henek algens opondi.

  • Tu-s beydoko! - Vizzek klamis kal frato ti posem diris ka Martino.
  • Eh… do…- Martino baufali ti li sexermis pel handoy. Pal uska voyeto inte forzzokestoy li fugi somblante ke li parpasa labirento. Trey Bolisenga stari yus.
  • So vi bekyados tono? Ti tu? - li montris pe xa digo en Vieslavo Giza. - Da tu ne virezu   vemode Xpetka dulenzota? 
  • Tono plonge sindeda trey. - Replikis Giza ti komkolpi petro.
  • Ti tu? - Vizzek diris ka Adamo.

Le garso solme spaldobis. Hi presyenti algo ne buna. Li ne kyeri ta snuro ti ta skumnervezzo di amba Mordemboy.

- Da tu conoy nem esti il cirkuso?  Vezza femacoy lu-s! - Ti li zzem komperdi pasyenzzo. 

 Mariana spedis ka Adamo turpa grimaso, qase qi rapte syentis i xa bokto ne buna saporo. Posem qi turnis le kepo en Pahletko. - Andrei! Andrei! - qi klamis. Virante, ke toje li esta prokrasteza, qi purklapis le handoy, qentrekis de xa aurelo du cerisoy ti ridante qi jetis to en li. Qi dansis il sollumino ti posem qi korsis ka Vizzek.

-Salt mortal! - Qi klamis i xa lango ti irpustis le hundeno.

Le bestyo boydetis pro pauro ti irkyadis del xpaloy. Prokey terdo le nuzo dil snuro cirkeklemis le hunda kolmo. Enke pli drole la xarpa dyentoy senaknis, lo blinkis le lingeto ti pos momento le nigra pupilyoy simobis qase zzelante solen.

Mariana irferis pe xa vilda ridaco, pe va yus antem qi pauri Adamo. I un momento qi selkambis ye beboko, va pos un sekundo sprukis en skalo qase fontino di jarda rido.

Anke le garsoy skatetis bakey le forzza kestoy. Magda kraxprentis pelme un befanka kekso ti

falis: - Oh, fuy!

Adamo viri ve del fauko di Xpetka lo dropa ruja skumo. Pel baka pyedoy dil hundeno lo trekempi konvulsoy kambante tono a plumpa dansoro.

  • Qi defekalis! - Skrimis pli olda Mordemba, ti ko respekto diris en Mariana. - Tu-s 

verde supera teno! Mulcumesk!

Algemode vezze le unesma lo startis en le pordeto Pahletko.

  • Vartes! - lo klamis Martino ti kone ko Giza ti Bolisenga korsis il strato. - Mu ves kal ponso fernovoya! - Algono jektis le komendro. 

Adamo toje maxi tey nado po feres. 

Ti solme li bune membis le visto di Mariana Suave ve qi spluta luaspure pe cerisa kerno.

Richard A Antonius      

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hans Christian Andersen esta le autoro di molta fabeloy. Li skritis inte otra:” Turpa Anasito”, 

”Nuva Kladoy dil Royano” , ”Prinseno su Pizeto” ti ” Mikra Sireno”. 

Hans Christian Andersen naskita-s i 1805 i Odense. Danlando.  Li mortis i 1875 i Kopenhago, 

Danlando. La fabeloy translangita-s ka plier kanye cento di langoy.


The Emperor's New Clothes

by   Hans Christian Andersen

Tradukita ka Atlango di R.A.Antonius

Konfel originalo Danlanda.

Hans Christian Andersen 

NUVA KLADOY DIL ROYANO.

Antem molta anyoy un royano vivi, va ta-grade ami bela nuva kladoy, ke li spendi xa cer

munioy, esteyme (solme po estes) cem bele ornamita. 

Li ne tresi pri xa saldatoy, ne prezzi teatro, neke yakto, eksepte solme po montres la

nuva kladoy. Po ca kloko dil dyemo li maxi aparta kostyumo, ti yo unu fala ordinale pri 

otra royo: ”Li-s il konsilanteyo”, tey cem unu fali : ” le royo esta i xa kladeyo.” 

Lo esti jole il grana urbo i va li residi; ca dyemo arivi molta alyonoy. Algadyeme toje

lo vyenis du fraudantoy, va falis, ke lu-s teksistoy vi teksivla le plu bela stofo, vam unu 

solme ka xe imagedus; ke ne solme le koloroy ti desegnoy di ta stofo esta 

belbela, le kladoy ferita de ta stofo maxo le bemervela qalezzo va-s nevirebla po ta homino, 

va ne apta ka xa ofizzo, alte va-s neparduneble dumba. 

”To-s ya ekselenta kladoy!” le royo pansis; ”Posidante tezza, mi porverde kunedu, vi i 

ma lando ne apta pol ofizzo vam li maxa; mi disernedo le sajay fardel dumbay! Yes, 

ta stofo rape estaba teksita po mi!” Ti li daris kal amba fraudantoy molter munioy, 

po ke lu komlabores. Lu plasis du teksomahinoy, lu feris myenoy qase lu labora, do lu 

maxi nado sul mahinoy. Anke pril postuloy lu esti molte fervora bo lu postulis makse delikata 

silko ti makse pura goldo. Lu plasis to i xa propia poksoy ti labori yel moplenta mahinoy anke 

aste tarda nokto. 

”Mi kunezu, ver ta stofo yus prontita-s!” le royo pansis, do lo lim keptis pauro bo tono, va esta 

dumba alte ne bune apta ka xa ofizzo, ne viredo le stofo. 

Trozze li maxi le konvino, ke li sel ne pauraba - li spedimis prime otra personoy, po vires, ve 

ta afero prozzesa. Ca hominoy i ta urbo kuni lom vezza bestupa forto ta stofo posida, ti conoy 

sinpatyenzze virezi, vezza dumba esta lua naubono.  

”Mi sendos kal teksistoy ma olda onesta ministro!” le royo pansis, ”Li beste viros, vezze ta 

stofo aspekta, bo li-s le homino saja ti nono meyore apta ka xa ofizzo, ve li!” 

Le olda respektabla ministro entris le zalo, vey le amba fraudantoy sindis prel moplenta 

teksiloy ti labori. ”Dio helpes!” le olda ministro pansis, brede abrante xa okloy, 

”Mi vira nado!” Do li ne falis to. 

Le amba fraudantoy pidis li po seprokes, ti lu fragis, da to ne esta bela desegno ti 

koloroy? Vem lu montris le moplenta teksilo, le mofelica ministro untis ca fortoy po abres bune 

xa okloy, do li viredis nado, bo nado esti. 

”Le Dio mista!” li pansis, ”Da mi esta dumba? Mi ne suspondis to, ti pri to, nono kuneda!

Da mi verde ne apta po ma postino? Ne ne, mi na-mode faleda to, ke mi ne vira le teksado!” 

”He, Tu falis nado!” un, va teksi, markis lo.  

”He, to-s bunoda, molte xarma!” falis le olda ministro ti miri to pe xa oklovitroy. 

”Vezza desegno ti vezza koloroy! Yes, mi raportos kal royo mista, ke to molte gusta ka mi.” 

”To plesa mu!” falis le amba teksistoy ti ires! po benimes le koloroy ti esplikes le neordinala 

desegno. Le olda ministro olti atente; po ke li faledo le somo, vem li revyenos kal royo; 

do li feris ta-mode. 

Tyem le fraudonoy postulis plier munioy, plier silko ti goldo, vam lu untendi pol teksado. Lu 

inpondis to propiapoksen, do pal teksilo lo ne gis anke un trido,  ti lu, ve antem, kontini 

xa laboro al moplenta mahinoy.

Le royo kortem denuve sendis otra respektabla ofizzisto, po vires, ve lo ga tekseso ti dal stofo 

prokem esto pronta. 

Ko trono lo eventis some ve kol ministro: li miri ti miri, do il moplenta teksilo nado esti, 

takause li toje viri nado.  

”Da to ne esta verdo, ke to-s bela pexo di stofo?” falis le fraudantoy ti montri ti beklari  

le bela desegno, va totye ne estenti.” Mi ne-s ya dumba! -le homino pansis, ”do da to 

signa ke mi ne apta ka ma buna ofizzo?” To-s molte qira! Do mi espera ke nono 

markis to. 

Takause li lasis le stofo, vam li ne viri, ti li becertis lu pri xa jolo kauense dil bela koloroy til 

splenda desegno. 

”Yes, to-s ravabla!”li falis kal royo. 

Ca hominoy il urbo paroli solme pri ta beloda stofo.

Tyem le royo sel virezi to, parem le stofo esta sul teksiloy. 

Ko totya kraudo di elektita hominoy, inte vonoy toje lo esti amba olda onesta ofizzistoy, 

vonoy esti yus trey antem, li gis kal ruza fraudonoy, va tyem teksi pe ca xa fortoy, do sau

tridoy. 

Vol, da to ne-s verde beloda?” lo falis le amba onesta ofizzistoy. 

”Le Royala Majesto Vusta voluntes mires vezza desegno, vezza koloroy!”  ti lu montri le 

moplenta teksilo bo lu kredi kel otra certe viredi le stofo. 

”Vo to-s?” le royo pansis, ”Mi vira nado! To-s terore! Da mi esta dumba? 

Da mi ne apta po estes royo? To estu makse terora, vo eventus ka mi. ”Oh, to-s molte bela”, 

falis doke le royo laude, ”to rezzepta le plu skalta aprovo di mi!” 

Ti li kontente kepobis ti spekti le moplenta teksiloy; li ne konfesezi, ke li viri nado. Le totya 

seqantero, vam li maxi ko se, miri ti miri, do lu markis nado pli kanye conoy otra; valge lu 

renfali pos le royo: ”Oh, to-s verde molte bela!” ti lu konsilis lin ke li portes ta beloda kladoy 

de ta beloda stofo pol primavolto parem le solenga marxo, va vartata-s. 

” Ravabla, bel-bela, mervelyosa!” cono pos le otra renfali ti conoy estis molte jola. Le royo daris 

kal amba fraudantoy kruzo kavelaryezza ti titolo di sekreta teksistoy dil roydomo. 

Pal totya nokto antem le dyemo dil paradgo le fraudantoy pasis saudorme ti maxi pli da 

seuso brenanta kandeloy. Conoy viredi, vezze lu aferi pe bepronto dil nuva kladoy royall. 

Lu finzzi ke lu prina stofo del teksiloy, lu kuti pe grana trancijoy aere, kodri pe nadloy sau tridoy 

ti il fino lu falis:”Tezzo! Le kladoy esta pronta!” 

Le royo sel vyenis ka lu kol plu eminenta kurtesonoy xesta,  til amba fraudantoy skalen levis 

un hando, qase lu holdi algo, ti lu falis: ”Vir, tezzo-s le pantalongo! Tezzo-s le surtuto! 

Tezzo-s le mantelo! ti te plonge. Le kleudoy esti te leyta, ve spidrado! Unu pansedu, ke unu

porta nado sul kerpo, do to-s makse grava avantajo di lu!” 

”Yes !” lo falis ca kurtesonoy, do lu viredi nado, bo nado esti. 

”Le Majesto Vusta, tyem voluntes porfavore sekleudes!” le fraudantoy falis. ”Doke 

mu asistabo kal Majesto Vusta kladem dil nuva kostyumo pre ta speglo grana. 

Le royo denpondis ca xa kleudoy, til fraudantoy komfinzzis ke lu surponda su li le nuva 

kostyumo, pecul-pecule, til royo miri xe il speglo de ca flankoy. 

”Vezze to bunaspekta! Vezze to bunapta!”conoy falis. ”Vezza bela desegno! Vezza bunoda 

koloroy! To-s le kostyumo granyosa!”  

”Sul strato lo esti le baldako, vam portistoy porto sobre le Majesto Lista parem le paradgo.” 

falis le cefa ceremoniestro. 

” Yes, mi-s pronta, le royo falis. ”Dal klado ne sinda bune?” ti li enkevolte selturnis 

al speglo, po ke sombles ke li admira xa ornamo. 

Le cambelanoy, portonta le trengo dil klado, handobis astel bordo, qase lu levi le trengo. 

Lu gi ti tyeni le handoy trekita il aero ti lu finzzi ke lu tyena algo il handoy; Lu besombli toje ke 

lu ne marki ke lu viri nado. 

Doke lo paradgi le royano subel bela baldako, ti conoy va viri li sul strato ti del vindoy 

klami: ”O! Dio, le nuva kladoy dil royo musta - lo-s nekapebla!

Lom vezza longa trengo li maxa! Ve bune to konforma ka li!” Nono montrezi kal otra ke tono 

vira nado bo tono ne aptu ka xa ofizzo alte estu pli dumba. Na kostyumo intel roya kladoy 

esti te suksida. 

”Do li maxa nado su xe,” raptem un mikra enfo klamis. 

”O! Granskyeloy! Audes ta voco dil saukulpa enfo! - Lo falis le patro; ti un kal otra 

komxepti, pri vo ta enfo falis. 

"Hi-s totye ne kleudita; trey lo stara mikra enfo, va fala, ke li totye ne-s kladita! Le royano esta 

nakna!" lo klami fine le totya popolo. 

To pikfis le royano, bo lo sombli lin sel, kel popolo esta prava; do li pansis: "Tyem nado

helpos, unu daba solme brave resti yel opino xesta!" 

So li marxi enke pli prauda, til cambelanoy some, lu gi ti porti le trenjo, va totye ne 

estenti. 


------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.

Preparolo dil tradukisto Atlanga.


Lappar , le Antikristo verke di Endre Toth esta ma-opine le besta de kentoy valgem kreita i lango konstruita. (Originale to verkita-s i Esperanto) Mi tradukis ta kento pol seqanta kauensoy: 

1. Pol skalta letratura nivolo tosta. 

2. Po montres ke Atlango esta le lango pli eufonika kanye Esperanto ti ko grana letratura developeblo.


Mi dezira ka Tu bunlekto.

Richard A. Antonius

-------

Endre TÓTH 1931-1981. Hungariano; nuvelisto ti muzikisto. Autoro di kentoy esperanta ti 

hungarilanga. 

Vezze 14-anya li beblindita-s pe esplodo di esplomino. Li studi orgela ti piana pludo i 

Budapexta Muzika Akademio. 

Li labori vezze pianisto i difersa orkestoy. Li verki hungarilanga nuveloy po blindona 

revyuvo. 

Li lesis Esperanto i 1960 alte 1965. Li avordita-s il Belarta Konkursoy. 

La esperanta nuvelero "Lappar, le antikristo", aperinta posmorte, sestis "Le verko dil anyo 

i 1982.


  Lappar, le Antikristo 

pe Endre TÓTH

Le nuvelo tradukita-s de Esperanto ka ATLANGO au Richard A Antonius.

Lu vandri cem kone. Qarope. Lu esti neke pli, neke ple brava, ve ta ca friponetoy di tra 

epoko. 

- Mu fes vetokorso!- klamis Lappar. - Repo, Nodo, Tupy tu korses nakna-fute sul stupleyo! 

-Lo ne-s ebla nakna-fute -falis Tupy sobere -bol urtikoy vundos le futoy. -Tupy, tu-x mala pelmo, 

ti tu-x mala sango. Tua sango esta certe nigra. Tu-s fartraxo, ti tu honta po tua nigra sango. 

Tupy sauvorte kauris ti komis fardenlazes le butoy. 


-Hu-ra! -klamis Lappar. -Mi-s le vyento ti mi mugla sobrel kampoy! Repo, Nodo, Tupy, ti tu-s toje le 

vyento. Mu korsoda vezze stormo sobrel kampoy! Mugles! Mu-s le vyentodo ti mu tondre korsoda 

sobrel kampoy! 

Lu skrimante astis le transeya surko. -Mi-s le unesma! -deklaris Lappar. -Mi-s le triumfanto!   


Conoy sindis terde. Repo, Nodo ti Tupy spekti xa futoy ko acida myenoy. -Mir, Lappar! -Tupy 

falis rebelde. - Ma sango ne-s nigra. Ma sango esta ruja, ve tua! -Ma pyedoy anke ne sangifa - 

Lappar fanfaroni, neatentante le vortoy di Tupy. -Mi-x buna, grua pelmo, tua esta dina, ti tu conoy 

esta fartraxoy. Tyem mu korses renturne, vezze stormo. 

Le ceteray selevis do nevolunte. 

-Mu-s le paurodabla armio! -skrimi Lappar. -Tupy, tu-s le vicestro, Repo ti Nodo, tu-s le saldatoy. 

Hu-ra! Mu zorges i sango! Lu renvyenis tren, vey le butoy restis. Tyem sangifi yus anke le futoy 

di Lappar. 

-Mi-s Lappar, le Demono! 

Li keptis grana nesolida terdobulo. -Mi rompa le petro kontrel busto! Mir! 

-Le terdobulo disfalis, batrante le busto di Lappar.

 -Tu toje rompes petroy i xa bustoy. Krax´ petroy ti kyantes! Mu-s le venkintoy ti mu dansa triumfa 

danso.   

-Skrimante lu dansi sul auginantay pyedoy, xutante pe du handoy terdobuloy ti pebloy ka xa kerpo. 

Lu sedertis de kepo aste futoy. -Mi-s Lappar, le Demona Estrodo. Mu zorgandi i sango ti mu triumfi. 

Mu disrompa petroy su mua bustoy. Triumfo ti gloro! 

- Li skrimi ta vortoy kanfiksante xa okloy provoke rekte solen.

Lu travi konfel flumo. 

-Mu kepto fixoy! - Lappar falis.  

-Bunode, fixokepto! -Tupy plesis. - Mu kleptos hakoy ti mu kutos stangetoy.

-Mi treba neke hako, neke stangeto. Mi kepto fixoy nakna-hande. -Lappar travi yus flume. 

Li korsi inte-l fixoy riposantay i basa aqo. 

Cirke ha maleoloy brili arjenteska skumokrunoy.

Le aqo kuktis pru fugo dil fixoy. Pe bliksa mobo hi keptis i aqo, ti tem, jektita fixeto yus fligi 

brilante stranden. 

-Mi keptos po tu moltodo di fixoy. Lom karasoy, ezokoy ti karpoy.

Tampe mu conoy yamo fixoy aste krevo.

Le ceteray kombatalis pol butino, do yus le seqa vikto jektita-s.

-Tampe mi keptos ca fixoy del flumeto! - Li korsi ten ti ren i vibranta aqo, furyose perseqante 

fixoy, ti li befligi stranden xa konvulsanta keptitoy.   

-Da tu conoy yus maxa baste? - li zorgandis del flumeto, holdem i xa hando konvulsanta animalo.

-Da mu fulyamis? - li fragis, ko rapte sesevresa myeno.

-Sau rosteso? - Tupy fragis ko nauzo. 

-Yes, sau rosteso, tampe mu yamo vivanta fixoy. Mir! -Ti li holdi yus le konvulsanto pre xa bokto.

Le ceteray horore him gapi. Li ridacis:     

-He, doke ne! Tampe mi ne dezira fixo. Do tampe il vilajo ca gato pol suaryamo resibos karasoy, 

ezokoy ti karpoy. Surpiges lu su vergo salika! Mir, ta-mode! - Ti trekinte al branketo, li montri, 

va-mode unu pueda besurstanges le fixoy, parpikfante lua brankyoy ti boktoy. Pose hi renturnis 

flumen.

-Mir, ver fixoy restis enke! Mi keptos lu cezza. Tampe mi esterminos co vivanta il flumeto! 

Tampe ca gato vuro fixoy aste krevo.

-Yo li bemorti plonge, te abunde jektante le butino, kel ceteray zorpuedi lum besurstanges.

Repo ti Nodo ecitita pe febro di bemorteso, skrimi:

-Ires! Enke pli! Jektes plonge, Lappar! Tu-s le Admirabla Fixokeptisto!

- Mi-s le Demona Fix-eksekutisto! - skrimi Lappar, ne tira pru ta estermineso.

Tupy miri li, ko jalosa moamo.  

Kortem lu korsis kal vilajo, sfingante pel fetoranta vergoy.

-Tampe lo esto fyesto pol gatoy. Fixa suaryamo aste krevo! Gata Soldyemo, haleluo! 

-Haleluo, haleluo! -Le ceteray korusi. 

Anke Tupy klamklami ko lu.


Lu habe travi pe du binsikloy. Lappar bevehis Repo sul xa binsiklo. Nodo bevehita-s pe Tupy. 

Lu astis le monteto "Kocor". 

Ta-loke le kampovoyeto esta te skarpa, ke anke Stefano Cuha ne-s ivla tom venkis, trozze nono 

kuna alga homino pli forta ye li. - Conoy dulen! - komendris Lappar. Lu haltis il soloplento.

-Tupy, tu serensindes tyem ti veh! su monteten. - falis Lappar ko insiga smileto.

-To-s n-ebla - kontris Tupy. - Nono vehivla astel topo.

Lappar fastis xa stalograua okloy i Tupy.

-Nu, foren. Mi vyenos rape pos tu, ti yo tu haltos, mi survehos tu. - Do la myeno huta montri, ke 

li ne joki.

-Tupy kapitulis. Hi mobis. 

-Tu restes tey -Lappar jektis le vortoy ka Repo ti Nodo. -Anke mi ne vireza alga mobeto, bo mi-s 

tampe danjera. Tom falinte li toje mobis en le monteto.

-Fors! Tupy, bo mi ariva! Fors! yo tu salveza le vivo!  Fors, bo otravolte mi mortopresos tu! -vesklami

Lappar.   

-Tupy obidis. La dyentoy grinzi. Mobinte rape li syentis, ke li nem astos le topo. Posem, co sestis 

ruja pre ha okloy. 

Posem li pansis, ke prefire li haltos, li xem lasos pol mortopreso, somble tampe li ne evitos apages. 

Posem li toje astis le topo. Toje tom feris Lappar rape pose li. 

-Brave, Tupy! Bravode! -Lappar lasi li ko sarkasma ridaco. -Tyem mobes baken, mu bevyenos toje 

ceteray. 

Tupy anke ne renfaledi. Li serulis dulen pe xa vehilo. Repo ti Nodo heksite gapi le seprokantoy, 

via kamisoy esti humida ti lua visoy esti kovrita pe sfeto, somble ka tonoy del karzonoy, vam lu 

kriptemiri il petra minireyo. 

Tupy fardenpustis le binsiklo ti sestreynis sul terdo. Toje Lappar haltis.

-Mi-s Demona Estrodo! Tupy, Tu-s le vicestro. Repo ti Nodo, tu-s le saldatoy. Tupy, tyem ir! 

Foren! Tu konportes Repo. Mi portos Nodo, zze pos tu. Yo tu haltos, mi mortopresos tu.

-Mi feros nado. -falis Tupy sau forto. - Prefire mi mortacos blikse, ta-loke. Mortopres mi blikse, ta-

loke. Li sejektis dorse, distrekante le brasoy.

Lappar fastis xa okloy i li. La miro esti flamo. -Ves! Mi ordesa!

-Ne ti ne! -Decerpita Tupy xotis pel kepo, kamante intel herboy. 

Lappar trovis algo nuva: - Tu-s le vicestro. Tu mobes solta! Mi besindos Repo pre mi sul binsiklo. 

Lom Nodo bakey mi, sul pakad-loko, ti mu vyenos pos tu. 

Tampe mi-s betemoranta ti n-ebla.

Le ceteray obidis, qase drogita pel perforto. Tupy rezigne komvehis, Lappar lim seqi ko xa duopla 

kargo.   

Tavolte li ne skrimi. Li respiri stertore, la okloy cirkoli fole, la frekoy brili subel sfeto ve ardanta 

karbexoy.  Nono kredi, ke lu transevivos le veho, doke lu astis le topo.

Tem le pulmo di Lappar yus ripi le aero ko skrimanta soflodo. 

 Tyem li sejektis dorse, la okloy sestifis, ti li sestis sauvorta poktem. Le ceteray stari cirke li qase 

heksita. Posem Lappar komparolis.

 Saulaude ti rauke: - Mi-s le Antikristo. Tezzo, mi apaga. Do antem ma morto mi feros ma 

testamento. Oltes mi, bo mi deza, ke co estes ta-mode pos ma morto. Tu ne kloses ma okloy. Ko 

abre sestifa okloy ma kadavro estes portita su kaben. Repo, po tu mi testamenta le vilajo. Nodo, le 

furesto esto di tu.  Tupy, vezze tua lo esto le flumeto til fixoy. Veme mi yus esto sul kabo, Repo, tu 

brenos le vilajo. Lo estes tem noktemo ti tu brenos ca domo un pos un. 

Nodo, tu brenos le furesto. Lom ca arbo ti arbusko un pos un. Tupy, tu brenos le flumeto til 

fixoy...

Tupy konsternita lin brekezi, do Lappar ne purmesis.

-…Yol Antikristo morta, ta-tempe ankel aqo breneda. 

Li soflodi pokte, pose li kontini. -Yo co yus finbreno, so tu conoy sesamles sul kabo ti parkutes

 tua gorgoy.  

Mi vireza pos le morto pe ma neklosita okloy totyo flamanta ti sangumanta.

-Tom falinte li dormis.

Le ceteray kauris cirke li ko temorodo.

-Da li mortis? -Repo xepte fragis.

-Ne. Oltes. Hi enke respira. - Tupy replis lo, le vicestro.

Lu silenti longem, molte molte longem, bol dunkemo finfine sestis, ti tem le okloy di Lappar rapte 

abris.

-To-s le morto! - lu conoy pansis ko teruro, do ne, bo Lappar sesindlevis, qalmiris lum ti li falis:

-Temores ti trembes, bo mi-s Demono! Temores ti trembes, bo conoy tu-s fartraxoy.


-Tampe, mu klepto melonoy. - falis Lappar.

-To-s n-eble- konstatis Tupy. - Le kampogardistoy maxa le karabinoy kargita pe salto.

-Doke mu klepto -falis Lappar, pokte ple setruste.

- Lu sidi plonge sauvorte. Lappar miri klaudoy: -Lo pyuvo. Mi ne deza melonoy pyuvem. Mu ne 

treba melonoy. Prefire mu kleptes karabinoy ti pistoloy. 

Lom pistoloy po Repo ti Nodo, bo lu-s saldatoy. Tupy, tu resibos karabinoy, bo tu-s le vicestro. 

Toje mi maxo karabino do pli grana kanye tu.  

Posem mu konpeldos le kampogardistoy ti bepafmortos lu. Lom conoy melon-gardistoy ti Alekso 

Piro. Mi lum esterminos, bo mi-s le Antikristo. Mu bestaros lu, bo mi-s le Antikristo. Mu bestaros 

lu konfelinye ta-loke ye muro - kontini Lappar. - Mi falos kal unesma:

”Fleks genoloy ti granpides po tua vivo. Yo tu granpido bele, tu puedo farkorses.” Do vanide li 

granpido pli bele; mi falos: ”Paf!”, ti mu pafe bemortos li. Pose mi falos kal seqa gardisto:”  

Yo tu granpidos pli bele, kanyel unesma tey, so verde, tu puedo farges.” Do yanke li granpido 

valgemode bele; mu pafe bemortos toje li. Ti lom conoy un pos un. Fine restos Alekso Piro. Mi falos 

ka li: ”Knil! Ti yo tu granpidos pli bele kanye tronoy, certe tu estos le solma, vam mu beliberos. 

Tem li knilos ti komos lo. Mi komendros: ”Granpides pli bele!” Tem li granpido pli bele. 

Mi postulos: ” Enke pli bele!” Ti li granpidos enke pli bele. 

Doke mi falos: ”Co, vam tu fala, esta bagatelado, tu olvis granpyores, cetere tu-s fartraxo ti

kovardo”. Ti mi falos:”Paf!”, ti mu pafe bemortos toje li. 

Le ceteray lim olti ko abomino. Vezza kulpo kargabu le animo di Alekso Piro, po ke li meritu 

tezza terura morto?   

-Tupy, ges ti grabes karabinoy. Yo tu ne akiros karabinoy astel suaro, toje tu pafe bemortota-s. -

Lappar silentis ti sefundis i mediteso. 

Bo, yo Tupy rebeldos ti ne kleptos karabinoy, ta-kauense, pe vo hi bemortota-s?

Posem Lappar kompansis pri otra aferoy. 

-Tame ne. Mi ne treba karabinoy. Prefire mu kleptos vino. Mu kleptos vino ti mu drunkos. Mu deboco 

ti mu eceso. Mi kuna, va-mode xe klepteda vino. Mi kleptemiris le livristoy va-mode lu tom fera. 

Nodo, tua patro esta karpentisto. Ges kal heymo ti kleptes borijo. Repo, tu grabes pumpijo farde

binsiklo. 

Tupy, ges ko mi, mu rompos le kelpordo. 

Do li ne rompebi to. Le kelpordo n-esti klosita.  Lu entris klepte il denzza dunko ti lu oklobi cirkey. 

Lappar rapte skrimis ka Tupy: - Vom tu gapa tey? Mi vira nado. Veskorses ti kleptes kandelo. I 

dunko mi ne deza vino. Tupy korsis, do pos kortemo li renvyenis, ti tem lo arivis toje le ceteray. 

Lappar komis le laboro. Li boris mikra truvo il barelo, do vino ne vyenis de to. 

-Moplenta - konstatis Tupy. -Ne babilaces, bo mi tum arestos! -skrimis Lappar. 

Li prinis le pumpijo, vam kanportis Repo, ti li pumpis pokter aero pal truveto. Posem li skatis, ti

kanpondante le bokto kal truvo, komsukis le vino. Vem le saldatoy renvyenis, portante metala gamelo, 

Lappar denuve yus pumpi.

Lu plasis le gamelo subel sotila strimeto, ti lu tom zore beplentis. -Tupy, to-s tua, bo tu-s le 

vicestro. Drink to astel fundo. Tupy sauvolunte komgulpi.  

 -Konseqe cono resibos un gamelo, ti pose denuve enkevolte un, bo tampe mu deboco. 

Lu stambli ko kepturno del kelo ausen. Lo kompyuvis. 

-Kyant!- komendris Lappar. False kyantante lu ambli konfel jardinbaka voyo. Le segrauanta 

paesajo esti sauviva ti trista. -Tyem fos ma tombo ti grabes mi vezze vivanta - falis Lappar. - Grabes

mi ti mi renvyenos desube le terdo, bo mi-s le Grandemono. 

Lu diskorsis po akires fosijoy.

-Tey ma tombo estes. -Lappar montris loko sube gran arbo. - Fes po mi fosado, mi staros i to ti

tu infosos mi starpoze, bo xe begraba le Demonoy cem starantay. Fos ti kyant! 

La saldatoy komfosis. 

-Tupy, ges ti kleptes un trogo po mi. Mi ne esteza pyuv-batrata. 

Pose li eksaminis, ver funda esta le fosado. To asti solme aste le genolo. Li sindis terden, li apogis 

le kleptita trogo su xa kepo vezze skrino ti sauvorte observi le kyantanta fosistoy. Lu stari yus aste 

kokso il terdo. Handobe li signis: ir! Vem le fosado zze astis le xulto, li sestaris i to.

 -Tyem grabes mi! - li daris le orduno. Lu komis renxuti terdo. 

Le mofirmida terdo astis la genoloy. -Algono trampes to. Tezza mofirmida esta sauvalabla. 

Tupy zotis il kavo ti trampi cirkel Demono. Posem lu kontini renxuteso dil terdo. Vem le terdo 

astis le talyo, lu trampis to denuve. Kortem Lappar estis astel xultoy interde, solme la kepo ti la 

disestreynita brasoy resti sobrel terdo. 

-Tyem lu kyantes ti danses cirke mi. Danses ma mortodanso bol Antikristo begrabata-s. 

Somtempe mi detrekos mi del terdo ti mu folumo saubride, bo mi-s Demono.

 Le pyuvo komkyadi denzze. Le ceteray drunke kyanti ti dansi. Lappar sestreynis. Li prubi 

selevis del terdo, pe xa disestreynita brakoy, do li anke ne mobedi. Le ceteray insige lim atenti. 

Le viso di Lappar siformi, ha hela okloy vilde cirkoli, pyuvikuloy ti sfeto flosi dulen 

konfelonge la kepo, do co vanide, li ne mobedi. Tupy skrimis ka li pe voco nebrava: -Dentrekes tu,  

Demonodo!

Lappar komgrinzi pel dyentoy prul forso. Le ceteray kontini xa mortodanso. -Haltes! -klamis Lappar. 

Conoy korses ti samles po mi rubusoy. Bekolores ma viso yenigre. Le nigra viso daros ka mi forto 

Demona. Lu diskorsis ridacante. Selprogarde ti fugopronte Tupy, vezze le prima, smauris le viso di 

Lappar pe rubusoy. Do vem lu sekonvinis, ke Lappar ne unteda xa streynita brasoy, lu sestis pli

brava ti smauri le nigra brayo pli ti pli ko pasyo su la kepo. -Mi-s le Antikristo- klami Lappar. 

Rape mi dentrekos mi del terdo, ti disprentos tu ti cado, yese mi-s le Demono! Le ceteray dansi 

plonge i vilda jolo, lu jekti kal kepo di Lappar yus ne solme rubusoy, do toje fanko, ti Tupy jektis 

ka la viso anke putrinta tomato. - Dentrekes tu, Demono! Tu-s yese temorabla! Denges del terdo, yo tu 

pueda. 

Lappar yus ne puedi anke reples. Solme ha okloy cirkoli plonge, do la decerpita brasoy kami flanke 

li. 

-Mi kovra tu pel trogo, po skrines tu kontrel pyuvo - klamis le vicestro, til trogo yus esta pondita 

sobre Lappar. 

Lo xe pyuvi forte til suardunko komis. 

-Mu rules rokoy su li - klamis Tupy - yo li-s le Demono, li porcerte farjektos de xe anke monto. Pe 

konia forto lu kanportis mega petro. Posem lu portis enke plier petroy, brikoy, ti toje fartraxoy, 

eskrementoy, cadoy. Le tombo di Lappar kortem ferita-s. 

Prime le saldatoy moaperis kriptemode. Tupy kyantaci enke pokte, drunke sindante subel arbo, do

posem toje li selevis. Li syentis malgusto i xa bokto, prul vino, ti li syenti sideludo ”Ta Lappar esti 

fartraxo. 

Mu oblu lim liqidi yus antem” -li pansis ti haltis ko rapta temoro. Le terdo mobis ti grana 

bruso audeblis. Ko teruro li hestis, do solme parmomente. ”To-s nado! Lu fera esplodoy il petro-

minireyo”  -hli pansis. -Tompe mu gos tren ti mu kriptemiro le karzonoy.


 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

POEZIO

Federico García Lorca

Arboy, arboy

sekna ti grina.

Le pueno dil bela viso

plokta olivoy ve perlinoy

Le vyento, amyo di turmoy

qim prineza yel talyo.

Raydantoy qar proke pasa

sul poneoy Andalusia,

ko blua ti grina jaketoy

ti vasta, dunka manteloy.

”Vyen ka Cordoba, muchacha.”

Le pueno lum ne olta.

Taurofaytistoy pasi,

trin, talyoslenday,

ko jaketoy oranjeska

ti spadoy de arjent´antika.

”Vyen´ka Sevilla, muchacha.”

Le pueno lum ne olta.

Do vem tardemo vyenis

dunkebruna, lumindifyuna

un jovano proke pasi, portanta

rosoy ti mirtoy dil lyuno.

”Vyen´ka Granada, muchacha.

Le pueno lim ne olta.

Le pueno dil bela viso

plonge plokta, plokta olivoy.

kol graua braso dil vyento

va prina qi yel talyo.

Arboy, arboy

sekna ti grina.


————————————————————————————————

Richard A Antonius

I Atlango:


Poemo skritita sul speglo.

Colas Breugnon – ma ano bunkora

restes tey, mi tum prega, i tua mansardo.

Ne dulges kal mond´ argeza, estadoy klaganta.

Yo tu-s sul eskalto – renges kal kayerno.

Ti klos to pe ca tua zem inkaustuyoy.

-----------------

I Anglia:

A poem written on the mirror. 

Colas Breugnon - my cheerful chap 

Stay, please, there, in your attic.

Don’t descend into the bickering world and kvetching beings. 

If you are on the stairs, go back to your notebook 

And lock it up behind you with all seven inkwells.

------------------------------------------------------------------- 

R.A.Antonius

Le plu bela verso dil mondo. 

(Po ma meryeno Ella)

Lo-s nokto. Ti mi syenta:
Palpebroy blinka ve vingetoy kolibra.
Del kuxino di somnoy lo apera plumo
kol espero, ke mi tom prinos i du digoy.
Le kloko - insekto frota longa montrijoy di xa pyedetoy
-qase timide suflante ritmo.
Le polmoy di ma meryeno, vi dorma flanke
estal nina til desta mirakloy dil mondo.
Su lu fluva lumino lyunall
montrante dirento pol linyo temata.
Ausel vindo le plentolyuno brila poresemple.
ti sul muro lo streyna kolmo di kunezo
ombro dil filiko.
Ti finfine mi kuna:

Tezzo sevokta i mi qase volunto
po skritis le plu bela verso dil mondo.

Do mi plongem dormi.

————————————————————————————————————

NEO: 

Lo fein.

Un vevin ir du filyinos. Lo plu olda sir tan sembla al matro pe sa karakto e vizo, ke kelun ley vidir pir pensi il vidir lo matro, zel sir ambas tan malplazas e fyeras ke so no pir vivi kon zel. Lo plu yun filyin, ki sir lo ver portret de sa patro pe sa boneso e sa onesteso, sir inotre un del plu bel felos ke so pir tri.



ESPERANTO:

La Feino.

Unu vidvino havis du filinojn. La pli maljuna estis tiel simila al la patrino per sia karaktero kaj vizaĝo, ke ĉiu, kiu ŝin vidis, povis pensi, ke li vidas la patrinon; ili ambaŭ estis tiel malagrablaj kaj tiel fieraj, ke oni ne povis vivi kun ili. La pli juna filino, kiu estis la plena portreto de sia patro laŭ sia boneco kaj honesteco, estis krom tio unu el la plej belaj knabinoj, kiujn oni povis trovi.


ATLANGO: 

Le feyeno.

Un vyudeno maxi du dotroy. Le plu olda te simili le matro pro xa karakto ti viso, ke cono, vi viri qi, pansedi, ke tono vira le matro. Lu amba esti te moplesa ti te prauda, ke unu ne vivedi ko lu. Le plu jova dotro, vi esti le verda portreto di xa patro konfe xa bunezzo ti honestezzo, esti adve to un del plu bela puenoy, vam unu trovedis.

© Richard A Antonius 2020