LITERATURO

Atlango esta toje skaltagrade le kreado artistika. 

Konfe tada kreinto RAAntonius to-s perfekta lango po verki literaturo e poezio.

Tampe mi prezenta tey trin tekstoy.  

Richard A Antonius

1. ”Le lasta spektaklo di Xpetka” pa Richard A Antonius (kreinto di Atlango)

2. ”Nuva Klenoy dil Royano” pa Hans Christian Andersen

3. ”Lappar, le Antikristo” pa Endre TÓTH (Le nuvelo tradukita-s de Esperanto ka Atlango.)

4.  POEZIO:  Alboy, alboy sekna e verda. Federico García Lorca  

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tey-s ma kento verkita pa mi Atlange. 

Ta materialo, translangita pa mi kal lango polonia, entris qezze kepitelo 42 ka ma grannuvelo 

OMNIUM. Pal edizzeyo Muza i Polonio il 2017.


Richard A Antonius

”Le lasta spektaklo di Xpetka”

(Ostatni występ Szpetki)

I ta dyemoy Martino Bogux, Vieslavo Giza e Bolisenga alge pli frekte korsi ka ta parto dil stradeto.  Le garsoy versauti carkoy i tada plo vasta lokoy somem tengante le nekoy sobrel umbeloy di floksoy, e vuarinte le fluganta treco di Mariana lu frenze klamaci. Un ka dua maleze subepondi sa pyedoy prubante danpulsi sa kolego insel sapa skumo pril fenzo. 

Adamo kripte spekti lu pa kampobinoklo del vindeto mansarda. Mariana pludi ko Magdo -le pueno del familio Moremba, e ko la mikra, baupelsa hundeno Xpetka. Amba puenoy sombli ne atenti le bubacoy e lua vamkorsoy. E solme le olda hundeno ne dentyenabi ta skrimoy bo li boydi rauke naknedante sa korba dyentoy stradeten.

Mariana aperis un viko pax. Li arivis pa trayno de Romanio. Li totye ne langi polonie me ya lo temata xakpludo -  li esti nevenkebla.


 Tanokte, Adamo longem jasi skutante le boydoy di Xpetka.  Lo sombli ka hi kel hundeno boydi en ta lunyo brodita sul brodado pendanta sobre ha sengo. Le brodita lunyo pa sa guldeska tridoy belumini le nokta furesto e familio di cervoy.

Le garso sem turnis a dua flanko e smili ka sa sekreta plando, qam hi bepyensis pol sekfanta dyemo.


Hi stari pril fenza pordeto tyenante sul labyoy le kumbijeto cirkevolvita i pergamino.

Hi dezumbi papereska sonidoy il matina stradeto. Hi prubis le italia melodio ”La ci darem la mano” me kortem versautis kal ”Tiritomba”. De tempo ka tempo hi korektebi le blanka floro di peonio, qam hi plasis il pokseto di sa kamiso. Hi yu timpe plandis, ke - kaze  aksidente - hi maxo to pri se, kaze dekorineto, me posem hi diktos ka Mariana, ke ta floro esta po li, e le pueno fastos ta floreto i sa keploy…

Adamo eksis il stradeto, versautis carko e tengis sobrel fenzo le mano kol kumbijeto.

  • Pal to se toje pludaba.

Antem hi markis lo, alga maneto prinis ha instrumento. Magda Moremba yu korsi kol pilgo kal kolegeno stamblante a Xpetka.

  • Mulcumesk! - Mariana diktis ka Adamo bemirante le kumbijeto.

Le puenoy xepti poktem, e lu komridi, estabe pro ta peonia floro, e Adamo syenti, qe carka akfo lekfa inse ha xuzo.

  • Qi tu xakpluda? - Magda qestis hi konfel deziro di Mariana.
  • Mi kuna gambitoy di Capablanca. - Hi daris le repliko verprubita tanokte.

Entrante yarden Adamo pauri pro xarpa dyentetoy di ta mikra, boydeza hundo. Hi e Xpetka evi un le otra daurem ca vernemo. Adam esperi, ke hi raptem miros Mariana kumbanta pa ha kumbijeto sa dunka fruntobuklo. Me ne, amba puenoy kauri pril tableto kol xaktaulo e kumbi Xpetka. Le hundeno prumordi le kumbijeto, qa treki tona pelsaco plenta di sekna seminoy e herbexoy.

  • Eh, de tua kumbijo lo defala dyentoy. - Akus-mode diktis le mikra pueno.
  • Ini mini mayni mo… - klamis Mariana, e li komis verbori Adamo pa sa pupiloy qezze groselo nigra. Li tyeni le manoy bake.
  • …Qa maneto maxa to? - Magda finis le rimado zame li.

Le puenoy ridi bo hi te longem pyensi, ke finfine ca homino pabu konyektis, ke hi n-aba dantrekis sa okloy dal ledra cintoy sobrel maleoloy di Mariana.


Finfine Adamo lotis un peono nigra. To anke bone, hi pyensis, bo to-s te, kaze regi sobre seuso briletoy dil nigra pupiloy. Za miri xak-taulo - hi mirandi le pueno. Hi oservi le pinto di la lingo, qa lente sliki la pauta labyoy ko poluro di frukta bonboy. Hi esti totye rigida bo sub le tablo, cirke ha pyedoy, lo cuvagvi Xpetka. Da tempo ka tempo Magda sidandi pril tablo klangante danjere pal xakoy. 

Adve ka to le manoy di Magda plasi pri Adamo algado, qa sombli tra bukleto di keploy qam le granminyo maxi il sa pregvobuko. 

- Qi tu pyasa ma Tufoneto?- Li qesti, beprubante tyem fortikezzo di Adama kumbijeto ad algo, qo algem esti - ne esti pluxa urseto. Le kumbijeto ensis terible sindyenta e pokte fetoreti qe olda hundo.

Mariana komis le xakpartido pal mobo da subel royfiguro. Ah, ta Mariana - tyem li yu olveba pel mikra arokfo - hi konstatis. E tyem i ha imagino lo aperis viso dil patro klinanta sobrel xaktaulo. Adam esti syerta, ke toje le patro konsiderus ta abra mobo qezze nipyensita. Nu, me ya to-s tamode - doke toje hi sel arbis ti fedis mobo simila.  Ha kontreno somblis ne molte danjera. Mariana ne hasti pren, li mobis pal peono da subel blanka Laufro. Tyem li miri Adamo ko defyenta myeno. Li apogis sa bela viseto e rugis le frunto sub le keplobuklo kaze li helpezi hin pyensi.

Lo sombli ka hi, ke belezzo di Mariana kamba hi al plata kekso del presita moneto di un Zloty, qam algem hi e Martino kone pondis sube paxanta trayno. 

Hi keptis ta peono. Li pautis sa labyoy e rapamobe, kaze li esti danlongem prega - li blokis ha peono pal kavelfiguro.


Adamo ne intendi ti pauri, hi yo esti le filo dil bona xakpludanto. Hi spantezi lim pokte. Le peono ka d5! Le pueno spaldobis ed akseptis ta interkambo. Estabe li ne kuni, ke kortem hi atakos li pal royeno? Adam ne dezi ke li kanselos ta mobo. Hi fedis te. Hi kuni, ke li prupeldos hi pel dua kavelo.

- Qono venka? - Klamozis Magda animobante sa bauhirta pludiko, qia nitrekita kepo blansi sobrel xaktaulo. Hi syenti le nozo di Xpetka sul suro.

Bakey le floksa albuskoy lo aperis un bubo ko ruja viso. Hi peldi metalringo del bisikla roto. Adamo returnis kol royeno kal bazo. Me pro qo Mariana klakis al manoy? Me toje li, za ti xakumis - li eleksis le mobo pal Kavelo ka e4. ”Tyeme mi maxa tu!” - Adamo pyensis plasante sa laufro su g4. To esti klare ke Romanieno defentezi sa du kaveloy, bo li mobis le blanka royeno ka e2. Kapeble, ke pa ta mobo li pruprotekti sa royano.

Adamo arbis ti agi blikse. I ta situdo se yu atakeba: Hi keptis la kavelo su f3. Le atako al Royeno! I ta momento Mariana dejektis sovra xautaco de se. Adamo syentis sul vangoy la salivuloy. Sub le tablo lo graulis le hundeno. Spantita Magda kauris sul terdo qam lo beblotis galenoy. Dal legnobudo lo audensis kunikloy. Dau frakso di sekundo le  garso maxi ante se totye kambita viso di Mariana. Pro ta xauto e ko ta myenaco li ensis olda e turpa qe… tra royeno Santya Kinga sul nigroblanka pikturo pendanta il kokfeyo dil granminyo. Ed estabe enke pli male… Le brilanta treco kaze fusto verkutis le serena syelo. Le garso blundis. Hi abris le okloy instante, bo hi audis xarpa vorteto: Finalul!


Le mobo dil Kavelo jem fedita pa Mariana plasis hi i situdo sindesentra. To esti xak-mato! Pli male: Le xak-mato duopla!

Mariana stari bakey dil tableto e korekti sa treco. Somble ca petaloy de ha peonio jasi sul totya xaktaulo.


Aste tarda nokto hi ne dormabi, mordante uneloy e repante i sa mindo ta brenanta kaze urtiko - vorteto finalul. Posem hi drimi, ke hi e Martino lu dolenkorsa del fernovoya taluso. Lu pondis su relso du Zloty-monetoy e pos momento zore spirganta lokomotoro disprenzos to a du metala plata keksoy. Se pludabo Zzimbergayo pe tadoy. Le verda lokomotoro TKT48 treka ruja varkovagnoy. Le lasta maxa le budeto po fernovoya gardisto. Raptem il vindeto lo apera le kunata kepo il bereto. To-s yol onklano-magiano! E hi holda algo. E hi klama ka Adamo: Storneto, keptes to! To-s kom-pen-di-u-mo. Tyem tu bildaba le totya Universo!  Adamo vuariga il aero un mikra notuyo de qa fala ok kunata paperuloy. Hi prukepta lu. Tonoy bayfluga ha manoy e landa insey grana carko.

Le lasta vagno farensa vel ponso. Jem tyeme Adamo vuara, ke kal budeto lo-s firmita le bisiklo di Antoni Marmon - le onklano - magiano da Nuva Sonco. Il carko akfomenisko bilda pal paperetoy difersa figuroy… 

Da bakey dil floksoy Adamo auda, qe granminyo qesta le granpo, qi hi ploktis le peonioy lina, nu, lom tay, qa kresi pril pordeto?

Me ta lasta qesto yu ne parti kal drimo.


Verlongem hi ne proksensi kal fenzo, qey lo lokti xakpludareno de Romanio. Hi xandi enke plier, bo yu astel oreloy di Martino lo vyenis algavoye, ke hi akis xak-mato da Mariana, ed adve to - pos pokta moboy.

    Tyem hi maxi molte po labori. Hi krei un spesya xifro, pa qa hi skriti un sekreta letro i ha dyembuko. To esti letro ka Mariana. Algono, qa kunu, kel litereto M to-s fogleto, kel litereto A - to-s tringloforma jupeto sul dansanta pyedetoy, e toje le R to-s le xuzeto kol ledra cinto, e te pren, e te simile…tezzavolte ta persono podu dexifris ta letro. Me lom le klefo kal xifro Adamo koncelis otraloke, sul grana lofto, bakey cimno, sube briko. 

I ta letro Adamo pregi li al mano lina. Hi promesa, ke hi kofos po li ringeto, e hi bakfos strudelo. Posem lu kone vamkamo ta kekso mahante pa sa pyedoy del ponso vel flumo Kamienizza. E lu konxero le jolo, bo lu maxo na tristadoy po konxerando. E lu interlokfo pal lango ki hi denpyensis po to, kel adultonoy ne kapabes lu anke qem tronoy lum cuskutu.

  Kapeble, hi toje pyensis pri to qamode lu amba vivtyeno. Lu startos un kooperatizo e lu seldo sul totya mondo florakfo konfe propia formelo kol aromado di floksoy. E lu komloktos kone, il akfoturmo pril fernovoya stanseyo, e trey, porsyerte, na beboko klimbigos, po ke kriptomiri ka lu vel vindeto e vuari qom lu feda. Le granpo Yuliano i sa skafo sul verandoyo yu maxi le klefo ka ta turmo, bo algem hi reperi tada metalpordoy.


Falyemo i Olda Kolonio sem anonsi pal klango di pomo rulanta sul oblikfa tekto dil legnobudo.

Le granpinyo sidi pril pomalbo. De sube ha faldebla kutijo lo dolenvi longa, astel terdo, spiralo di sukyosa xelo. - Ta poma xelo yu ne-s po… ma… dyentoy. - Hi joki. E posem hi pyensi laude, qem lo arivos alga letro da Himalayoy, qen vyahis Roza - le matro di Adamo. 

Le granminyo toje trubensi. Li drenki lavadoy il lavuyo, li froti pal maniko sa frunto, e dikti: - E mi pyensa tamode, ke li vyahis ka ta Azio, e yuste de trey lo arivis azia influenzo. Doke tyem qo paba eventi trey?


Alga dyemo, pril fenzo lo aperis Tadeo Maligniak ko karteto - kol kanvoko ka telefono, il posteyo. To esti orderita lokfo internasia ko Kievo. - Porsyerte da tua patro. - le granminyo diktis.

Hi el granminyo aperis trey yustem. Se alvokis lu kal kabino duesma. Me il skutijo solme algo stertori. Le granminyo dikti, ke li audis alga partruboy, me un volto algono klamis defare rusie. -Estabe to esti le naumo di tra vilajo pri Dnipro? - Li pyensi posem, yu heyme. - Alge-nalge: Komatoznoye. E se brekonektis.

Suarem, kal fernovoya parko lo arivis mobebla kino. Le garso ne kuni titolo di ta filmo, bo kol granminyo lu vyenis algerete tarde. Sul ekrano, pendita inte alboy e steloy, lo polsi nigroblanka mondo. Drola klauno prusidis pril fortepiano me ha sejo stari ploy fare da to. Hi doke levis sa manikoy e kompultis totya instrumento. -Qom ta plumpono vamfeda? - Le granminyo astuni - Yo lo estu betre ti proksedis le sejo, qi ne?

Algono paxi konfel lasta, pli skaltedita ranko sul spekteyo e bresi le lumino dal projektoro. Vel ekrano lo marxi grana ombroy di trin personoy. Adamo pyensis ke hi vuara profilo di sa matro, dil siorano Bernardo e bakey lu, di sa patro.

-Adameto, ne komdormes. - Le granminyo pikfis hi il flanko. 

I ta momento sul ekrano le viso dil klauno desmobis ko trista smilo. Ha vangoy sfolis, ha okloy dolenfluvis, ed il buxeyo lo melteaperis luminfrapanta truvo. Le klauna kalvo kol cirkekaploy sem kambis a distrekita bobletoy e nozmokloy.  Finfine sul totya ekrano dominis blindeda blanko. - Denuve le filmo sem bresis. - Le granminyo klagi.

Il belumina spekteyo Adamo markis le kepo di Mariana. Tyem le pueno maxi le rondeto fedita del treco. Flankey li lo sidi alga garso, qa rape sem levis despatyenze e montri sa viso. Il blanka likto dal projektoro Adamo rekunis Yendreo Pahletko.

Le filma bendo pargluita-s e dal ekrano lo raukis laudatoroy. - To-s le filmo sub le titolo: Le lasta spektaklo di Grock, sioreno Xatko. - Lo xeptis deflanke alga kunateno dil granminyo. - To esta pe vivo di fransia cirkusa klauno. 

Adamo tengis le neko e miri le plektadyeto di Mariana sobre qa, kaze nigra fogloy, flugi manacoy di ta Pahletko.

Sul ekrano le klauno i mega xuzoy, falis de sul sejo. E somble hi spantita-s pel nigra skrepo, qa desautis raptem, nekunate da qey, e to komis drolsauti sul totya ekrano. E qeme somem ko trayna fifo, le ekrano plentumita-s pal pligranedo dil digo dil filma operatoro prubanta farpeldi to da prel oturatoro - le totya parko fernovoya vamis al rido.


Makse molte del totyo Adamo ravita-s pal filma projektadoro ko tada grana bobinoy - plasita sul platformo dil kargauto. Hi pyensis, ke ya il futuro hi ne esto mahinisto vaporlokomotora, dokem hi eble estos filma operatoro, ho, e po qo ne, tezza komika klauno de ta filmo.

Qem lo aperis tekstoy finall e conoy sem sautelevi de sideyoy, hi pregis le granminyo, ke lu proksens kal kargauto. Sul rando dil tada platformo, sube pyedoy dil operatoro, inte cigaret-stumpoy e brenita flamijoy, hi markis un mikra filmexo. To esti porsyerte un perforita filmoframeto dantondita pa cisoro. Pos momento hi holdi ta prigo.  I lumino di lanterno lo smilis ka hi le viso dil klauno. Flanke le viso, pril perfortruvoy hi markis vibranta linyo. To porsyerte esti optika registrado dil rido dil klauno Grock!

- Granminyo, to-s un mikreta filmoframeto de duto kfar framoy a sekundo.

-Oh, oh! Adameto, qe tu molte kuna. - Le granminyo diktis te laude, kaze li dezi ke la kunateno toje audes to.

Adamo niprinis  le filmikulo dal oklo, qem sul ekrano dil nokto, sul syelo besemina pa steloy - lo aperis luminyosa nadlo. To vamflugi sobrel tekto dil fernovoya bildomo. 

Le falanta stelo! - hi pyensis. Hi kuni, ke ta kause se deba blikse kanvokis un deziro. E hi fedis tamode. E lo esti anke algo pel akfoturmo.


Lu vyeni e lu prinis hi del jardina pordeto, Vieslavo Giza, Martino Bogux e Bolisenga. Lom Yendreo Pahletko lu enkontis sul yardeto di Mariana.

Ve truvo il fenzo entris du fratoy di Magda - Vizzek sin dyentoy e Henek ko sa pli korta pyedo. Vizzek holdi i sa mano longa snuro. Mariana i blanka klenido pludi ke li fedi Favor-keksoy. Li formedi tadoy de fangobuloy e kone ko Magda sombli ke li bakfa to sul metala forneto - pludiko. E solme Xpetka cukonduti. Li ne boydi, li prusfingi pa sa kauda rexo e li prudari ka conoy le pyedo sena. 

Le buboy mobensi cirkey le tableto kol forneto-pludiko, lu sombli ke lu-s fomay, lu masajumi sa ventroy, e Pahletko kleptis un tezza kekso e vamkargis to insel buxaco. Conoy falis terden pro ridaco dau hi longem spluti pril legnobudo.

Adamo mirandi Mariana. Tadyeme li maxi su sa oreloy frexplokta duopla cerisoy. Pro la kepobo le fruktoy kraxi pa sukyosa rujayo blinkante pa soliskretoy. 

Finfine hi proksensis e prinis del pokso sa mikra filmikulo. - Mires - Hi diktis ka Mariana. - Mi-x ta klauno sul filmo. To-s le fransia klauno Grock.

Le pueno prinis to pal suja digoy e nozruge miri to kal solo.

-To paba esti po tu. - Hi voluntedis.

  • Mulcumesk. - Li diktis e jektis le filmikulo tablen. Le cerisoy a la oreloy glade blinkis.

Daurem to Vizzek plasis pril nozo dil hundeno fanga kekseto. - Vur to! bestyaco, pol fino.

Me Xpetka ne dezi ti. Su la baukorba dyentoy lo pendi skumo.

  • Mi maxa tu! - Lo klamis pli olda Mordemba e keptis le hundo. Hi levis tono e plasis sul topo dil hupilo di fernovoya xueloy. Kaze hi yu maxi lo plandita.
  • Ma patro el matro diktis, kel hundeno esta olda, malga e po nado. - Hi esplikis. -E tono vura ploymolte. Nu vames! - Hi voluntedis le frato. Hi sel pondis sul hunda neko le snuro ko nuzo. Lom le dua fino dil snuro hi fastis al klovozo il muro dil legnobudo. - Sautedes tono.

Me Henek algakause opondi.

  • Tu-s beydoko! - Vizzek klamis kal frato e posem diris ka Martino.
  • Eh… me…- Martino baudikti e hi sem xermis pal manoy. Vel streyta voyeto inte forzzokestoy hi fugi somblante ke hi verpaxa labirento. Trey lo yu stari Bolisenga.
  • Do qono faledos tono? E tu? - hi montris pe sa digo Vieslavo Giza. - Qi tu ne vuarezu   qamode Xpetka dolsauta? 
  • Tono pren sidaba trey. - Replikis Giza e komkolpi petro.
  • E tu? - Vizzek diris ka Adamo.

Le garso solme spaldobis. Hi presyenti algo ne bona. Hi ne pyasi ta snuro e ta cunervezzo di amba Moremboy.

- Qi tu conoy nem esti il cirkuso? Nu? Qezza femacoy lu-s! - E hi yu komperdi pasyenzo.

Mariana zendis ka Adamo turpa grimaso, kaze li rapte syentis i sa buxo ne bona saporo. Posem li turnis le kepo en Pahletko. - Andrei! Andrei! - li klamis. Vuarante, ke toje hi esta prokrasteza, li purgeklapi le manoy, dantrekis de sa orelo du cerisoy e ridante li jetis tadoy en hi. Li dansis il sollumino e posem li korsis ka Vizzek.

-Salt mortal! - Li klamis i sa lango e pulsis Xpetka.

Le bestyo boydetis pro pauro e vamfalis del sueloy. Proksey terdo le nuzo dil snuro cirkeklemis le hunda neko. Enke pli amuse la xarpa dyentoy naknensis, lo blinkis le lingeto e pos momento le nigra pupiloy sinmobis kaze zzelante solen.

Mariana vamis pa sa vilda ridaco, pa qa yu antem li spantigis Adamo. I un momento li kambensis a beboko, qa pos un sekundo sprukis en skalo kaze fontino di jarda rido.

Anke le garsoy kauretis bakey le forzza kestoy. Magda kraxprenzis polme un befanga kekso e 

diktis: - Oh, fuy!

Adamo vuari qe del fauko di Xpetka lo dropa ruja skumo. Pal baka pyedoy dil hundeno lo trekandi konvulsoy kambante li a plumpa dansoro.

  • E li defekalis! - Skrimis pli olda Mordemba, e ko respekto diris en Mariana. - Tu-s 

porverie supera teno! Mulcumesk!

Algamode qezze le unsema lo startis en le pordeto Pahletko.

  • Vartes! - lo klamis Martino e kone ko Giza e Bolisenga korsis il stradeto. - Mu vames kal ponso fernovoya! - Algono jektis le komyendo. 

Adamo toje maxi nado po fedi tey. E solme hi bone membis le visto di Mariana Suave qe li spluta luaspure pa cerisa kerno.

Richard A Antonius      

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hans Christian Andersen esta le autoro di molta fabeloy. Hi skritis inte otra:” Turpa Anasito”, 

”Nuva Klenoy dil Royano” , ”Prinseno su Pizeto” e ” Mikra Sireno”. 

Hans Christian Andersen naskis i 1805 i Odense. Danlando.  Hi mortis i 1875 i Kopenhago, 

Danlando. Ha fabeloy translangitas ka plier da cento di langoy.


The Emperor's New Clothes

by   Hans Christian Andersen

Tradukita ka Atlango pa R.A.Antonius

Konfel originalo Danlanda.

Hans Christian Andersen 

NUVA KLENOY DIL ROYANO.

Antem molta anyoy un royano vivi, qa ta-grade ami bela nuva klenoy, ke hi spendi sa totya 

moneo, solme po esti cem bele ornamita. 

Hi ne intresi pel saudatoy sena, ne aprasi teatro, nekfe yakto, eksepte solme po montri sa nuva 

klenoy. Po ca kloko dil dyemo hi maxi aparta kostyumo, e ya pe otra royo se ordinale dikta: 

”Hi-s il konsilanteyo”, tey cem se dikti : ” le royo-s il kleneyo sena.” 

Lo esti jole il grana urbo i qa hi residi; ca dyem arivi molta fremdonoy. Alga dyem toje

lo vyenis du fraudantoy, ki diktis, ke lu-s teksistoy teksablanta le plo bela stofo, ki se 

pabu solme sen imagis; ke ne solme le koloroy e desegnoy di ta stofo esta 

eksterordinale bela, le klenoy fedita de ta stofo maxo le estupeda kfalezzo qa-s

nevuarebla po ta homino, ki ne apta ka sa ofizzo, ho ki-s neparduneble stupida. 

”To-s yo ekselenta klenoy!” pyensis le royo; ”Poxante tezza, mi yo kunabu, qono i 

ma lando ne apta pol ofizzo qam hi maxa; mi disernabo le sajay dal stupiday! Yes, 

ta stofo rape esteba teksita po mi!” e hi daris kal amba fraudantoy molter moneo, 

po ke lu komes ta laboro. Lu plasis du teksomahinoy, lu fedis myenoy kaze lu labora, me lu maxi 

nado sul mahinoy. Kfanke ril postoloy lu esti molte fervora e lu postolis makse delikata silko e 

makse purga guldo. Lu plasis to i sa propia poksoy e labori pril desplenta mahinoy anke aste 

tarda nokto. 

”Mi kunezu, qer ta stofo yu prontitas!” le royo pyensis, me lo keptis hi temoro prol 

pyenso, ke tono, qa-s stupida ho ne bone aptanta ka sa ofizzo, ne vuarabo le stofo. 

Kfanke hi maxi le konvino, ke hi sel ne paureba - hi prefis ti zendi primervolte otra 

personoy, po vuari, qe ta afero prozzesa. Ca hominoy i ta urbo kuni lom qezza estupeda forto ta 

stofo poxa, e conoy sinpatyenze yu vuarezi, qezza stupida esta lua naubono.  

”Mi zendos kal teksistoy ma olda onesta ministro!” le royo pyensis, ”Hi beste vuaros, qezze ta 

stofo aspekta, bo hi-s le homino saja e nono betre apta ka sa ofizzo, da hi!” 

Le olda respekteja ministro entris le zalo, qey le amba fraudantoy sidis prel desplenta 

teksilyoy e labori. ”Dio helpes!” pyensis le olda ministro, large abrante sa okloy, 

”Mi nadom vuaraba!” Ma tom hi ne diktis. 

Le amba fraudantoy pregis hi ti sem proksi e lu qestis, qi to ne-s bela desegno e bela 

koloroy? Qem lu montris le desplenta teksilyo, le desfelica ministro untis ca 

fortoy po abris bone sa okloy, me hi nom vuarabis, bo nado esti. 

”Le Dio mina!” hi pyensis, ”Qi mi esta stupida? Mi ne suspondis to e pe to nono kunaba!

Qi mi verie ne apta po ma postino? Ne ne, mi na-mode diktaba to, ke mi ne vuara le teksado!” 

”Vam, Tu diktis no!” un, qono teksi, markis. 

”He, to-s bonoza, molte xarma!” diktis le olda ministro e miri to pa sa oklovitroy. 

”Qezza desegno e qezza koloroy! Yes, mi raportos kal royo mina, ke to molte gusta ka mi.” 

”To plesa mu!” diktis le amba teksistoy e vam ti naumedi le koloroy ed espliki le neordinala 

desegno. Le olda ministro atente skuti; po ke hi diktabo le somo, qem hi revyenos kal royo; 

e hi fedis ta-mode. 

Tyem le fraudonoy postolis plier mono, plier silko e guldo, ki lu untendi pol teksado. Lu 

insenedis to propiapoksen, me vel teksilyo lo ne vyenis anke un trido,  me lu, qe antem, kontini 

sa laboro pril desplentay mahinoy.

Le royo kortem denuve zendis otra respekteja ofizzisto, po vuaris, qe lo va teksando e qil stofo 

proksem esto pronta. 

Ko trono lo eventis some qe kol ministro: hi miri e miri, me il desplenta teksilyo nado esti, pro to 

hi toje vuari nado. 

”Qi to ne-s verio, ke to-s bela peculo di stofo?” diktis le fraudantoy e montri e klaredi  

le bela desegno, ki totye ne estenti.” Mi ne-s yo stupida! -le homino pyensis, ”me qi to 

signa ke mi ne apta ka ma bona ofizzo?” To-s molte kfira! Me mi espera ke nono 

markis to. 

Pro to hi lausi le stofo, ki hi ne vuari, e hi syertedis lu pe sa jolo prol bela koloroy el splenda 

desegno. 

”Yes, to-s raveja!”hi diktis kal royo. 

Ca hominoy il urbo paroli solme pe ta beloza stofo.

Tyem le royo sel vuarezi to, daurem le stofo esta sul teksilyoy. 

Ko totya kraudo di eleksita hominoy, inte qonoy toje lo esti amba olda onesta ofizzistoy, 

qonoy esti yu trey antem, hi vis kal ruza fraudonoy, ki tyem teksi pa ca sa fortoy, me si 

tridoy. 

Vam, qi to ne-s verie beloza?” lo diktis le amba onesta ofizzyalistoy. 

”Le Royala Majesto Tuna voluntes ti miri qezza desegno, qezza koloroy!”  e lu montri le 

desplenta teksilyo bo lu kredi kel otra syerte vuaradi le stofo. 

”Qo to-s?”pyensis le royo, ”Mi vuara no! To-s terore! Qi mi esta stupida? 

Qi mi ne apta po esti royo? Lo estu makse terora, qo eventus ka mi. ”Oh, to-s molte bela”, diktis 

doke le royo laude, ”to rezzepta le plo skalta aprovo muna!” 

E hi kontente kepobis e spekti le desplenta teksilyoy; hi ne konfesezi, ke hi 

vuari no. Le totya sekfantero, ki hi maxi ko se, miri e miri, me lu  markis no pli da conoy 

otra; qalge lu renpi pos le royo: ”Oh, to-s porverie molte bela!” e lu konsilis hin ke hi portes ta 

beloza klenoy de ta beloza stofo pol primera volto dau le solenga marxo, qo vartatas. 

” Raveja, belaba, astuneda!” cono pos le otra respondi e conoy estis molte jola. Le royo daris 

kal amba fraudantoy kruzo kavelaryezza e titulo di sekreta teksistoy dil roydomo. 

Vel totya nokto antem le dyemo dil parado le fraudantoy paxedis sindorme e maxi pli qe 

seuso kandeloy brenanta. Conoy vuarabi, qezze buza lu esti prol prontedo dil nuva 

klenoy royall.   Lu simoli ke lu prina stofo del teksilyoy, lu kuti pa grana trancijoy 

aere, kudri pa nadloy si tridoy e il fino diktis:”Tezzo! Le klenoy esta pronta!” 

Le royo sel vyenis ka lu kol plo eminenta kurtesonoy sena, el amba fraudantoy skalen levis 

un mano, kaze lu holdi algo, e diktis: ”Vuar, tezzo-s le pantalongo! Tezzo-s le 

surtuto! Tezzo-s le mantelo! e te pren. Le klenoy esti te leja, qe spidrado! Se pyensadu, ke se 

porta nado sul kferpo, me to-s makse grava avantajo di lu!” 

”Yes !” lo diktis ca kurtesonoy, me lu nom vuarabi, bo nado esti. 

”Le Majesto Tuna, tyem voluntes porfavore desklenes!” le fraudantoy diktis. ”Doke 

mu pabo asisti pri Le Majesto Tuna dau klenando dil nuva kostyumo pre ta speglo grana. 

Le royo denpondis ca sa klenoy, el fraudantoy komsimolis ke lu surponda su hi le nuva 

kostyumo, pecul-pecule, el royo miri se il speglo de ca flankoy. 

”Qezze to bonaspekta! Qezze to bonapta!”conoy diktis. ”Qezza bela desegno! Qezza bonoza 

koloroy! To-s le kostyumo granyosa!”  

”Sul strado lo esti le baldako, qam portistoy porto sobre le Majesto Hina dau le

parado.” diktis le cefa ceremoniestro. 

” Yes, mi-s pronta, le royo diktis. ”Qi-l kleno ne sida bon?” e hi enkevolte sem turnis 

pril speglo, po ke sombli ke hi admira sa ornamo. 

Le cambelanoy, portonta le trengo dil kleno, manobis astel bordo, kaze lu levi le 

trengo. 

Lu vi e tyeni le manoy pultita il aero e lu simoli ke lu tyena algo il manoy; Lu sombli toje ke lu 

ne marki ke lu vuari nado. 

Doke marxi le royano il parado subel bela baldako, e conoy ki vuari hi sul strado e del 

vindoy klami: ” O! Dio, le nuva klenoy dil royo mua esta nekapebla!

Lom qezza longa trengo hi maxa! Qe bone to konforma ka hi!” Nono montrezi kal otra ke tono 

vuara no pro tono estu desapta ka sa ofizzo ho estu pli stupida. Na kostyumo intel roya klenoy 

esti te suksiga. 

”Me hi maxa nado su se,” raptem un mikra enfo klamis. 

”O! Gransyeloy! Audes ta voco dil sinkulpa enfo! - Diktis le patro; ed un kal otra 

komxepti, pe qo ta enfo diktis. 

"Hi-s totye ne klenita; trey lo stara mikra enfo, ki dikta, ke hi totye ne-s klenita! Le royano esta 

nakna!" lo klami fine le totya popolo. 

To pikfis le royano, bo lo sombli hin sel, kel popolo esta prava; ma hi pyensi: "Tyem no

helpos, se deba solme brave restis pril opino mina!" 

Doke hi marxi enke pli prauda, e cambelanoy some, lu vanti e porti le trengo, ki totye ne estenti. 


------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.

Preparolo dil tradukisto Atlanga.


Lappar , le Antikristo pa Endre Toth esta ma-opine le besta de kentoy qalgem kreita i lango konstruktita. (Originale to verkitas i Esperanto) Mi tradukis ta kento prol sekfanta kausoy: 1. Prol skalta literatura nivolo. 2. Po montris ke Atlango esta le lango pli eufonika qe Esperanto e ko grana developeblo.


Mi dezira ka Tu bonlekto.

Richard A. Antonius


-------

Endre TÓTH 1931-1981. Hungariano; nuvelisto e musikisto. Autoro di kentoy esperanta e hungarilanga. 

Qezze 14-anya hi blindeditas pa esplodinta esplomino. Hi studi orgela e piana pludo i Budapexta Musika 

Akademio. 

Hi labori qezze pianisto i difersa orkestoy. Hi verki hungarilanga nuveloy po blindona revyuvo. 

Hi lernis Esperanto i 1960 o 1965. Hi avorditas il Belarta Konkursoy. Ha esperanta nuvelero "Lappar, le 

antikristo", aperinta posmorte, fensis "Le verko dil anyo" i 1982.


  Lappar, le Antikristo 

pe Endre TÓTH

Le nuvelo tradukita-s de Esperanto ka ATLANGO pa Richard A Antonius.

Lu vandri cem kone. Kil kfaropo. Lu esti nekfe pli, nekfe ple brava, qe ta ca friponetoy di tra 

epoko. 

- Mu fedes vetokorso!- klamis Lappar. - Repo, Nodo, Tupy tu korses nakna-fute sul stupleyo! 

-Lo ne-s ebla nakna-fute -diktis Tupy sobere -bol urtikoy vundos le futoy. -Tupy, tu-x mala pelmo, 

e tu-x mala sango. Tua sango esta syerte nigra. Tu-s fartraxo, e tu xanda pro tua nigra sango. 

Tupy sinvorte kauris e komdeslazi le xuzoy. 

-Hu-ra! -klamis Lappar. -Mi-s le vyento e mi muga sobrel kampoy! Repo, Nodo, Tupy, e tu-s toje le 

vyento. Mu korsoza ki stormo sobre le kampoy! Muges! Mu-s le vyentozo e mu tondre korsoza sobrel 

kampoy! Lu skrimante atigis le transeya surko. -Mi-s le unesma! -deklaris Lappar. -Mi-s le 

triumfanto!   

Conoy sidis sul terdo. Repo, Nodo e Tupy spekti sa futoy ko acida myenoy. -Mires, Lappar! -Tupy 

diktis rebelde. - Ma sango ne-s nigra. Ma sango-s ruja, ki tua! -Ma pyedoy anke ne sanguma - 

Lappar fanfaroni, desatentante le vortoy di Tupy. -Mi-x bona, grusa pelmo, tua esta dina, e tu conoy 

esta fartraxoy. Tyem mu korses returne, qezze-l stormo. Le ceteray sem levis me nevolunte. -Mu-s le 

paurozeja armio! -skrimi Lappar. -Tupy, tu-s le vicestro, Repo e Nodo, tu-s le saudatoy. Hu-ra! Mu 

gvantes i sango! Lu renvyenis tren, qey le xuzoy restis. Tyem yu sangumi anke le futoy di Lappar. 

-Mi-s Lappar, le Demono! 

Hi keptis grana nesolida terdobulo. -Mi rompa le petro kontre-l busto! Mires! 

-Le terdobulo disfalis, batrem le busto di Lappar.

 -Tu toje rompes petroy i sa bustoy. Krax´ petroy e skantes! Mu-s le venkintoy e mu dansa triumfa 

danso. 

-Skrimante lu dansi pal alginantay pyedoy, du-mane xutante terdobuloy e pebloy ka sa bodo. Lu ensis 

despurga da kepo aste futoy. -Mi-s Lappar, le Demona Estrozo. Mu gvanti i sango e mu triumfi. 

Mu disrompa petroy su mua bustoy. Triumfo e gloro! 

- Hi skrimi ta vortoy kanfiksante sa okloy provoke rekte solen.

Lu vagvi konfel flumo. 

-Mu kepto fixoy! - Lappar diktis.  

-Bonoze, fixokepto! -Tupy plesis. - Mu kleptos hokoy e mu kutos stangetoy.

-Mi triba nekfe hoko, nekfe stangeto. Mi kepto fixoy nakna-mane. -Lappar yu gvanti il flumo. Hi korsi 

inte-l fixoy riposantay i basa akfo. 

Cirke ha maleoloy brili arjenteska skumokrunoy.

Le akfo koktis prol fugo dil fixoy. Pa bliksa mobo hi keptis i akfo, e tem, jektita fixeto yu flugis 

brilante stranden. 

-Mi keptos po tu moltozo di fixoy. Lom karasoy, ezokoy e karpoy.

Tampe mu conoy yelo fixoy aste krevo.

Le ceteray kombatalis pol prigo, me yul sekfa viktino jektitas.

-Tampe mi keptos ca fixoy del flumeto! - Hi frekfe korsi ten e ren i vibranta akfo, furyose persegvante 

fixoy, e hi flugedi stranden sa konvulsanta keptitoy.

-Qi conoy yu maxa baste? - hi gvantis del flumeto, holdante i sa mano konvulsanta animalo.

-Qi mu yu fulyelis? - hi qestis, ko rapte sevrensa myeno.

-Sin rostando? - Tupy qestis ko nauzo. 

-Yes, sin rostando, tampe mu yelo vivanta fixoy. Mir! -E hi yu holdi le konvulsanto pre sa buxo.

Le ceteray horore him gapi. Hi ridacis:     

-He, doke ne! Tampe mi ne dezira fixo. Me tampe il vilajo ca gato suaryelo karasoy, ezokoy e 

karpoy. 

Surpikfes lu su vergo salika! Mir, ta-mode! - E trekinte al branketo hi montri, qa-mode se paba 

surstangedi le fixoy, verpikfante lua brankyoy e buxoy. Pose hi renturnis flumen.

-Mir, qe molto di fixoy restis enke! Mi keptos lu cezza. Tampe mi eksterminos co vivanta il flumeto! 

Tampe ca gato vuro fixoy aste krevo.

-E hi mortedi pren, te abunde jektante le prigo, kel ceteray zorpabi lum surstangedi.

Repo e Nodo eksaytita prol febro di mortedando, skrimi:

-Vames! Enke pli! Jektes pren, Lappar! Tu-s le Admireja Fixokeptisto!

- Mi-s le Demona Fix-eksekutisto! - skrimi Lappar, ne tira pro ta eksterminando.

Tupy miri hi, ko jalosa desamo.  

Kortem lu korsis kal vilajo, sfingante pal fetoranta vergoy.

-Tampe lo esto fyesto pol gatoy. Fixa suaryelo aste krevo! Gata Soldo, haleluo! 

-Haleluo, haleluo! -Le ceteray korusi. 

Anke Tupy klamadi ko lu.


Lu frekfe vagvi pa du bisikloy. Lappar vehedis Repo sul sa bisiklo. Nodo veheditas pa Tupy. Lu atigis 

le monteto "Kocor". 

Ta-loke le kampovoyeto esta te skarpa, ke anke Stefano Cuha ne-s abla tom venkis, kfanke nono 

kuna alga homino pli forta da hi. - Conoy dolen! -komyendis Lappar. Lu haltis il soloplento.

-Tupy, tu rensidens tyem e vehes su monteten. - diktis Lappar ko insigva smileto.

-To-s n-ebla - kontrensis Tupy. - Nono vehabla astel topo.

Lappar fastis sa stalogria okloy i Tupy.

-Vames, foren. Mi vyenos rape pos tu, e si tu haltos, mi survehos tu. -E ha huta myeno provi, ke hi 

ne joki.

-Tupy kapitolis. Hi mobis. 

-Tu restes tey -Lappar pultis le vortoy ka Repo e Nodo. -Ed anke un mobetom mi ne vuares, bo mi-s 

tampe danjera. Tom diktinte hi toje mobis kal monteto.

-Fors! Tupy, bo mi ariva! Fors, ya tu salveza le vivo!  Fors, bo otravolte mi mortopresos tu! -vokandi 

Lappar. 

-Tupy obidis. Ha dyentoy grinzi. Mobinte rape hi syentis, ke hi nem atigos le topo. Posem, co ensis 

ruja pre ha okloy. 

Posem hi pyensis, ke prefe hi haltos, hi sem lasos pol mortopreso, somble tampe hi perisebis 

neeviteble. Posem hi toje atigis le topo. Toje tom fedis Lappar rape pose hi.

-Brave, Tupy! Bravabe! -Lappar lausi hi ko sarkasma ridaco. -Tyem mobes baken, mu bringos toje 

ceteray.  

Tupy ne pabi anke respondis. Hi rulensis dolen pa sa vehilyo. Repo e Nodo heksite gapi le 

proksensantoy, qia kamisoy esti umida e lua visoy esti kovrita pa sfeto, somble ka tonoy del 

prizzonoy, ki lu kriptemiri il petra minireyo. 

Tupy danpulsis le bisiklo e sem streynis terden. Toje Lappar haltis.

-Mi-s Demona Estrozo! Tupy, Tu-s le vicestro. Repo e Nodo, tu-s le saudatoy. Tupy, tyem vames! 

Foren! Konportes Repo. Mi portos Nodo, rape pos tu. 

Ya tu haltos, mi mortopresos tu.

-Mi fedos nado. -diktis Tupy sin forto. - Prefe mi mortacos rape, ta-loke. Mortopreses mi rape, ta-

loke. Hi sem jektis dorse, distrekante le brasoy.

Lappar fastis sa okloy i hi. Ha miro esti flamo. -Vames! Mi ordesa!

-Ne kay ne! -Decerpita Tupy skfotis pal kepo, jasante intel herboy.

Lappar trovis algo nuva: - Tu-s le vicestro. Tu mobes solta! Mi sidedos Repo pre mi sul bisiklo. Lom 

Nodo bakey mi, sul pakad-loko, e mu vyenos pos tu. 

Tie mi-s temorveka e neebla.

Le ceteray obidis, kaze drogita prol parforto. Tupy rezignante vehis, Lappar him sekfi ko sa duopla 

kargo.   

Ta-voltem hi ne skrimi. Hi spirgi stertore, ha ocoy cirkoli frenze, ha frekoy brili sub le sfeto qe 

ardadoy. 

Nono kredi, ke lu transevivos le afero, doke lu vyenis aste-l topo.

Tem le pulmo di Lappar yu ripandi le aero ko xrikanta spirgozo. Tyem hi sem jektis dorse, ha okloy 

stifensis, e hi ensis sinvorta poktem. Le ceteray stari cirke hi kaze heksita. Posem Lappar komparolis.

 Deslaude e rauke: - Mi-s le Antikristo. Tezzo, mi perisa. Me antem ma morto mi feda ma 

testamento. Skutes mi, bo mi deza, ke co estes ta-mode pos ma morto. Tu ne kloses ma ocoy. Ko abre 

stifensa ocoy ma kadavro estes portita su kaben. Repo, po tu mi testamenta le vilajo. Nodo, le albero 

esto le tuna.  Tupy, le tuna lo esto le flumeto el fixoy. Qeme mi yu estos sul kabo, Repo, tu brenedes le 

vilajo. Estes tem noktemo e tu brenedes ca domo un pos un. 

Nodo, tu brenedes le albero. Lom ca albo ed albusko un pos un. Tupy, tu brenedes le flumeto el 

fixoy...

Tupy konsternita bresezi ka hi, me Lappar ne purmesis.

-…Yal Antikristo morta, ta-tempe ankel akfo brenada. 

Hi spirgozi pokte, pose hi kontini. -Ya co yu finbrenis, tu conoy koleksens sul kabo e verkutes tua 

gorjoy. 

Mi vuareza pos le morto pa ma neklosita okloy totyo flamanta e sangumanta.

-Tom dirinte hi indormis.

Le ceteray kauris cirke hi ko temorozo.

-Qi hi mortis? -Repo xepte qestis.

-Ne. Skut. Hi enke spirga. - Tupy respondis lo, le vicestro.

Lu silenti longem, molte molte longem, bol dunkemo yu ensis, e tem le okloy di Lappar rapte abris.

-To-s le morto! - lu conoy pyensis ko teruro, me ne, bo Lappar sidlevensis, miragis lum e hi diktis:

-Temores e trembes, bo mi-s Demono! Temores e trembes, bo conoy tu-s fartraxoy.

-Tampe, mu deklepto melonoy. -diktis Lappar.

-To-s neble- diktis Tupy. - Le kampogardistoy maxa le karabinoy, lom kargitay pa salto.

-Tame mu klepto -diktis Lappar, pokte ple seltruste.

- Lu sidi pren sinvorte. Lappar miri klaudoy: -Lo pyovenda. Mi ne deza melonoy pyoveme. Mu ne 

triba melonoy. Prefe mu kleptes karabinoy e pistoloy. 

Lom pistoloy po Repo e Nodo, bo lu-s saudatoy. Tupy, tu rezzeptos karabinoy, bo tu-s le vicestro. 

Toje mi maxo karabino me pli grana qe tu.  

Pose mu konpeldos le kampogardistoy e pafmortedos lu. Lom conoy melon-gardistoy ed Alekso Piro. 

Mi lum esterminos, bo mi-s le Antikristo. Mu staredos lu, bo mi-s le Antikristo. Mu staredos lu 

konfelinye ta-loke pril muro -kontini Lappar. -Mi diktos kal unesma:

”Flekses genuvoy e granpreges po tua vivo. Ya tu granprego bele, tu pabo farkorsis.” Me vanide hi 

granprego qalge bele; mi diktos: ”Pafes!”, e mu him pafmortedos. Pose mi diktos kal sekfa gardisto:”  

Ya tu granpregos pli bele, qel una tey, tem porverie tu pabo farvis.” Me hi paba granpregi qalga-

mode bele; mu pafmortedos toje hi. E lum conoy un pos un. Fine restos Alekso Piro. Mi diktos him: 

”Surgenuvens! E ya tu granpregos pli bele qe tonoy, syerte tu estos le solma, qam mu liberedos. Tem 

hi genuvos e komos. Mi komyendos: ”Granpreges pli bele!” Dokem hi granprego pli bele. Mi 

postolos re: 

” Enke pli bele!” E hi granpregos yu molte bele. 

Doke mi diktos:”Co, qam tu dikta, esta bagatelado, tu olvis pyorozi, cetere tu-s fartraxo e kouardo”. E 

mi diktos:”Paf!”, e mu pafmortedos toje hi. 

Le ceteray him skuti ko abomino. Qezza kulpo paba kargi le animo di Alekso Piro, pa qa hi meriti 

tezza terura morto?   

-Tupy, vantes e grabes karabinoy. Ya tu ne akiros karabinoy aste suaro, toje tu pafmortedotas. -Lappar 

silentis e profundensis i meditando. 

Bo, ya Tupy rebeldos e ne kleptos karabinoy, ta-kause, pa qo hi mortedotas?

Posem Lappar kompyensis pe otra aferoy.

-Tame ne. Mi ne triba karabinoy. Prefe mu kleptos vino. Mu kleptos vino e mu drunkos. Mu deboco e 

mu ekseso. Mi kuna, qa-mode se paba kleptis vino. Mi kleptemiris le livristoy qamode lu tom feda. 

Nodo, tua patro esta karpentisto. Vades kal heymo e kleptes borijo. Repo, tu grabes pumpijo da 

biciklo. 

Tupy, vantes ko mi, mu derompos le kelpordo. Ma hi ne rompibi to. Le kelpordo n-esti klosita. 

Lu entris klepte il denza dunko e lu oklobi cirkey. Lappar rapte skrimis ka Tupy: - Pro qo tu gapa tey? 

Mi vuara nado. Vamkorses e kleptes kandelo. I dunko mi ne deza vino. Tupy korsis, me pos 

kortemo hi revyenis, e  tem arivis toje le ceteray. Lappar komis le laboro. Hi boris mikra truvo il 

barelo, me vino ne vyenis de to. 

-Desplenta - konstatis Tupy. -Ne babilaces, bo mi tum arestos! -skrimi Lappar. -Hi prinis le pumpijo, 

qam kanportis Repo, e hi pumpis pokter aero vel truveto. Pose hi kauris, e kanpondante le buxo 

kal truvo, suki le vino. Qem le saudatoy revyenis, portante metala gamelo, Lappar yu denuve pumpi. 

Lu plasis le gamelo sub le sotila strimeto, e lu tom zorplentedis. -Tupy, to-s le tuna, bo tu-s le 

vicestro. Drinkes to astel fundo. Tupy sinvolunte komis gulpi.   -Konsekfe cono getos un gamelo, 

pose denuve enkevolte un, bo tampe mu deboco. Lu stambli ko kepturno del kelo eksten. Yu se 

pyovi. 

-Skantes!- komyendis Lappar. False skantante lu ambli konfelonge jardinbaka voyo. Le griensa 

paesajo esti sinviva e trista. -Tyem fos ma tombo e grabes mi vivanta - diktis Lappar. - Interdes mi e 

mi revyenos desube le terdo, bo mi-s le Grandemono. Lu diskorsis po akiris fosijoy.

-Tey ma tombo estes. -Lappar montris loko sube gran albo. -Fedes po mi fosadyo, mi staros i to e tu 

infosos mi starpoze, bo se interdeda le Demonoy cem starantay. Fos e skant! Ha saudatoy komfosis. 

-Tupy, ves e kleptes po mi trogo. Mi ne deza esti pyov-batrata. -Pose hi eksaminis, qer profunda esta le 

fosado. To atigi solme aste genuvo. Hi sidis terden, hi apogis le kleptita trogo a sa kepo qezze skrino e 

sinvorte opservi le xantanta fosistoy. Lu yu stari aste kokso il terdo. Manobe hi signis: vam! Qem le 

fosado atigis yu astel xulto, hi staris i to. -Tyem infoses mi! -hi daris le ordeso. Lu komrexutis terdo. 

Le desfirmida terdo atigis ha genuvoy. -Algono trampes to. Tezza desfirmida esta sinvaleja. 

Tupy saltis il kavo e trampi cil Demono. Posem lu kontini le rexutando dil terdo. Qem le terdo yu 

atigis le talyo, lu trampis to denuve. Kortem Lappar estis astel xultoy interde, solme ha kepo e ha 

distengita brasoy resti sobrel terdo. 

-Tyem lu skantes e danses cirke mi. Danses ma mortodanso bol Antikristo interditas. Somtempe mi 

detrekos mi del terdo e mu frenzo sinbride, bo mi-s Demono.

 Le pyovo yu fali denze. Le ceteray drunke skanti e dansi. Lappar sem tengis. Hi prubi denlevensis del 

terdo, pa sa distengita brasoy, me hi anke ne mobadi. Le ceteray insigve him atenti. Le viso di 

Lappar deformensi, ha hela okloy vilde cirkoli, pyovikuloy e sfeto flosi dolen konfelonge ha kepo, 

me lo vanidis le forsoy, hi ne mobadi. Tupy skrimis ka hi pa voco nebrava: -Detrekes tu,  

Demonozo! 

Lappar yu grinzi pal dyentoy prol forso. Le ceteray kontini sa mortodanso. -Haltes! -klamis Lappar. - 

Conoy korses e kolekses po mi rubusoy. Koloredes ma viso nigraye. Le nigra viso daros ka mi forto 

Demona. Lu diskorsis ridacante. Semgardime e fugopronte Tupy qezze le primera smauris le viso di 

Lappar pa rubusoy. Me qem lu sem konvinis, ke Lappar ne paba unti sa tensita brasoy, lu ensis pli 

brava e smauri le nigra brayo pli kay pli ko pasyo su ha kapo. -Mi-s le Antikristo- klami Lappar. Rape

 mi detrekos mi del terdo, e dispresos tu e cado, mi-s yol Demono! Le ceteray dansi pren i vilda jolo, 

lu jekti kal kepo di Lappar yu ne solme rubusoy, me toje fango, e Tupy jektis ka ha viso anke putrinta 

tomato. - Detrekes tu, Demono! Tu-s yol temoreja! Devantes del terdo, si tu paba. Lappar yu ne 

pabi anke replis. Solme ha okloy cirkoli pren, me ha brasoy jasi flanke hi decerpita. -Mi kovra tu 

pel trogo, po skrinis tu kontrel pyovo -klamis le vicestro, el trogo yu ponditas sobre Lappar. Lo se 

pyovi forte el suardunko komis. -Mu rules rokoy su hi - klamis Tupy -ya hi-s le Demono, hi paba 

farjektis de se anke monto. Pa komuna forto lu kanportis mega petro. Posem lu portis enke plier 

petroy, brikoy, e toje fartraxoy, eskrementoy, cadoy. Le tombo di Lappar kortem feditas. Primere le 

saudatoy farpiris kriptamode. Tupy skantaci enke pokte, drunke sidante subel albo, me posem toje 

hi sem levis. Hi syentis malgusto i sa buxo, prol vino, e hi syenti siniluzenso. ”Ta Lappar esti fartraxo. 

Mu oblu him likfidis yu pli frue” -hi pyensis e haltis ko rapta temoro. Le terdo mobis e grana bruso 

audeblis. Ko teruro hi hesis, me solme vermomente. ”To-s nado! Lu feda esplodo il petro-minireyo” 

-hi pyensis. -Tompe mu vos tren e mu kriptemiro le prizzonoy.


 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

POEZIO

Federico García Lorca

Alboy, alboy

sekna e verda.

Le pueno dil bela viso

plokta olivoy qe perlinoy

Le vyento, amyo di turmoy

lim prineza al talyo.

Raydantoy kfar prokse paxa

sul poneoy Andalusia,

ko blua e verda jaketoy

e vasta, dunka capeloy.

”Vyen ka Cordoba, muchacha.”

Le fliko lum ne skuta.

Taurofaytistoy paxi,

trin, talyoslenday,

ko jaketoy oranjaya

e spadoy de arjent´antika.

”Vyen´ka Sevilla, muchacha.”

Le pueno lum ne skuta.

E qem tardemo vyenis

dunkebruna, lumindifusa

un jovano prokse paxi, portanta

rosoy e mirtoy dil lunyo.

”Vyen´ka Granada, muchacha.

Le pueno him ne skuta.

Le pueno dil bela viso

prene plokta, plokta olivoy.

kol gria braso dil vyento

qa lim prina al talyo.

Alboy, alboy

sekna e verda.



-----------------------------------------------------------------


© Richard A Antonius 2018