LETRATURO

Atlango esta toje skaltagrade le kreado artistika. 

Konfe tada kreinto RAAntonius to-s perfekta lango po verkes letraturo ti poezio.

Tampe mi prezenta tey qar tekstoy.  

Richard A Antonius

1. ”Le lasta spektaklo di Xpetka” pe Richard A Antonius (kreinto di Atlango)

2. ”Nuva Klenoy dil Royano” pe Hans Christian Andersen

3. ”Lappar, le Antikristo” pe Endre TÓTH (Le nuvelo tradukita-s de Esperanto ka Atlango.)

4.  POEZIO:  Alboy, alboy sekna ti verda.  pe Federico García Lorca  

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tey-s ma kento verkita pe mi Atlange. 

Ta materialo, translangita pe mi kal lango polonia, entris qezze kepitelo 42 ka ma grannuvelo 

OMNIUM. Pel edizzeyo Muza i Polonio il anyo 2017.


Richard A Antonius

”Le lasta spektaklo di Xpetka”

(Ostatni występ Szpetki)

I ta dyemoy Martino Bogux, Vieslavo Giza ti Bolisenga alge pli freke korsi ka ta parto dil stradeto.  Le garsoy versauti carkoy i lua plu vasta lokoy somem teng-e le nekoy sobrel umbeloy di floksoy, ti vedinte le fluganta treco di Mariana lu frenze klamaci. Un ka dua malinde subepondi sa pyedoy po puxes kolego insel sapa skumo al fenzo. 

Adamo kripte spekti lu pe kampobinoklo del vindeto mansarda. Mariana plaudi ko Magdo -le pueno del familio Mordemba, ti ko la mikra, baupelsa hundeno Xpetka. Amba puenoy sombli ne atentes le bubacoy ti lua vamkorsoy. Ti solme le olda hundeno ne endauri ta skrimoy bo li boydi rauke montr-e sa korba dyentoy stradeten.

Mariana aperis un viko pax. Li arivis pe trayno de Romanio. Li totye ne langi polonie me ya lo temata xakplaudo -  li esti nevenkebla.


 Tanokte, Adamo longem kami ek-e le boydoy di Xpetka.  Lo hin sombli  kel hundeno boydi en ta lunyo brodita sul brodado pendanta sobre ha sengo. Ta lunyo pe sa guldeska tridoy belumini le nokta furesto ti familio di cervoy.

Le garso sem turnis a dua flanko ti smili ka sa sekreta plando, qam hi bepyensis pol seqa 

dyemo.

Hi stari al fenza pordeto tyen-e al labyoy le kumbijeto cirkevolvita i pergamino.

Hi denzumbi papereska sonidoy il matina stradeto. Hi prumbis le italia melodio ”La ci darem la mano” me kortem versautis kal ”Tiritomba”. De tempo ka tempo hi korektebi le blanka floro di peonio, kim hi plasis il pokseto di sa xemiso. Hi yu timpe plandis, ke - kaze  akzzide - hi maxo to a se, kaze dekorineto, me posem hi diktos ka Mariana, ke ta floro esta po li, do tem le pueno fastos ta floreto i sa keploy…

Adamo vis il stradeto, versautis carko ti tengis sobrel fenzo le mano kol kumbijeto.

  • Pel to se toje plaudaba.

Antem hi markis lo, alga maneto prinis ha instrumento. Magda Mordemba yu korsi kol pilgo kal kolegeno stambl-e a Xpetka.

  • Mulcumesk! - Mariana dikis ka Adamo bemir-e le kumbijeto.

Le puenoy xepti pokte, ti lu komridis, estabe po ta peonia floro, ti Adamo syenti, qe carka aqo dyara inse ha xuzo.

  • Qi tu xakpluda? - Magda qestis hi konfel deziro di Mariana.
  • Mi kuna gambitoy di Capablanca. - Hi daris le repliko prumbita tanokte.

Entrante yarden Adamo pauri po xarpa dyentetoy di ta mikra, boydinda hundo. Hi ti Xpetka evi un le otra daurem ca le vernemo. Adamo esperi, ke hi raptem miros Mariana kumbanta pe ha kumbijeto sa dunka fruntobuklo. Me ne, amba puenoy kauri al tableto kol xaktaulo ti kumbi Xpetka. Le hundeno prummordi le kumbijeto, ki treki tona pelsaco plenta di sekna seminoy ti herbexoy.

  • Eh, de tua kumbijo le dyentoy denfala. - Akus-mode dikis le mikra pueno.
  • Ini mini mayni mo… - klamis Mariana, ti li komis verbores Adamo pe sa pupiloy qezze groselo nigra. Li tyeni le manoy bake.
  • …Qa maneto maxa to? - Magda finis le rimado zame li.

Le puenoy ridi bo hi te longem pyensi, ke finfine ca homino pabu konyektis, ke hi ne paba dantrekes sa okloy dal ledra cintoy sobrel maleoloy di Mariana.


Finfine Adamo lotis un peono nigra. To anke bone, hi pyensis, bo to-s te, kaze reges sobre seuso briletoy dil nigra pupiloy. Zame mires xak-taulo - hi mirandi le pueno. Hi oservi le pinto di la lingo, ki lente sliki le pauta labyoy ko poluro di frukta bonboy. Hi esti totye rigida bo subel tablo, cirke ha pyedoy, lo cuvagvi Xpetka. Da tempo ka tempo Magda sidandi al tablo klangante danjere pel xakoy. 

Adve ka to le manoy di Magda plasi ad Adamo algado, qa sombli tra bukleto di keploy kim le granminyo maxi il sa pregvobuko. 

- Qi tu pyasa ma Tufoneto?- Li qesti, beprumb-e tyem fortikezzo di Adama kumbijeto ad algo, qo algem esti - ne esti pluxa urseto. Le kumbijeto ensis teribile sindyenta ti pokte fetoreti ki olda hundo.

Mariana komis le xakpartido pel mobo da subel royfiguro. Ah, ta Mariana - tyem li yu olveba yel mikra arokfo - hi konstatis. Ti tyem i ha imagino lo aperis viso dil patro klinanta sobrel xaktaulo. Adam esti syerta, ke toje le patro konsiderus ta abra mobo qezze plake pyensita. Nu, me ya to-s tamode - doke toje hi sel arbis fendes mobo simila.  Ha kontreno somblis ne molte danjera. Mariana ne hasti pren, li mobis pel peono da subel blanka Laufro. Tyem li miri Adamo ko defyenta myeno. Li apogis sa bela viseto ti rugis le frunto sub le keplobuklo kaze li helpezi hin pyenses.

Lo hin sombli, ke belezzo di Mariana kamba hi al plata kekso del presita moneto di un Zloty, kim algem hi ti Martino kone pondis sube paxanta trayno. 

Hi keptis ta peono. Li pautis sa labyoy ti rapamobe, kaze li esti danlongem pronta ye to - li blokis ha peono pel kavelfiguro.

Adamo ne intenti paures,  hi yo esti le filo dil bona xakplaudanto. Hi abris ke hi efros li pokte. Le peono ka d5! Le pueno spaldobis ti aceptis ta interkambo. Estabe li ne kuni, ke kortem hi atakos li pel royeno? Adam ne dezi ke li kanselos ta mobo. Hi fendis te. Hi kuni, ke li prumpeldos hi pel dua kavelo.

- Qono venka? - Klamodis Magda animob-e sa bauhirta plaudiko, kia plake fartrekita kepo blansi sobrel xaktaulo. Hi syenti le nozo di Xpetka sul suro.

Bakey le floksa albuskoy lo aperis un bubo ko ruja viso. Hi peldi metalringo del bisikla roto. Adamo renturnis kol royeno kal bazo. Me po qo Mariana klakis al manoy? Me toje li, za  xakumes - li eleksis le mobo pel Kavelo ka e4. ”Tyeme mi maxa tu!” - Adamo pyensis plas-e sa laufro su g4. To esti klare ke Romanieno defentezi sa du kaveloy, bo li mobis le blanka royeno ka e2. Kapeble, ke pe ta mobo li prumprotekti sa royano.

Adamo arbis ages blikse. I ta situdo se yu atakeba: Hi keptis la kavelo su f3. Le atako al Royeno! I ta momento Mariana denjektis sovra xautaco. Adamo syentis sul vangoy la salivuloy. Subel tablo lo graulis le hundeno. Efrita Magda kauris sul terdo qa beblotita-s pel galenoy. Dal legnobudo lo audensis kunikloy. Sekundofraksem le  garso maxi ante se totye kambita viso di Mariana. Pe ta xauto ti ko ta myenaco li ensis olda ti turpa ki… tra royeno Santya Kinga sul nigroblanka pikturo pendanta il kokteyo dil granminyo. Ti estabe enke pli male… Le skintanta treco kaze fusto kuatis le serena skyelo. Le garso blundis. Hi abris le okloy tuy, bo hi audis lauda vorteto: Finalul!


Le mobo dil Kavelo ju fendita pe Mariana plasis hi i situdo sindesentra. To esti xak-mato! Pli male: Le xak-mato duopla!

Mariana stari bakey dil tableto ti korekti sa treco. Somble ca petaloy de ha peonio kami sul totya xaktaulo.


Aste tarda nokto hi ne dormabi, mordante uneloy ti repante i sa mindo ta brenanta, kaze urtiko - vorteto finalul. Posem hi drimi, ke hi ti Martino lu dolenkorsa del fernovoya taluso. Lu pondis su relso du Zloty-monetoy ti pos momento zore spirganta lokomotoro disprenzos to a du metala plata keksoy. Se plaudabo Zzimbergayo pe tadoy. Le verda lokomotoro TKT48 treka ruja varkovagnoy. Le lasta maxa le budeto po fernovoya gardisto. Raptem il vindeto lo apera le kunata kepo il bereto. To-s yol onklano-magiano! Ti hi holda algo. Ti hi klama ka Adamo: Storneto, keptes to! To-s kom-pen-di-u-mo. Tyem tu bildaba le totya Universo!  Adamo vedabla il aero un mikra notuyo de qa fala ok kunata paperuloy. Hi prumkepta lu. Tonoy omfluga ha manoy ti landa insey grana carko. 

Le lasta vagno farensa vel ponso. Ju tyem Adamo veda, ke kal budeto lo-s firmita le bisiklo di Antoni Marmon - le onklano - magiano de Nuva Sonco. Il carko agvomenisko bilda pel paperetoy difersa figuroy… 

Da bakey dil floksoy Adamo auda, qe granminyo qesta le granpo, qi hi ploktis le peonioy lina, nu, lom tay, qa kresi al pordeto?

Me ta lasta qesto yu ne parti kal drimo.


Verlongem hi ne proksensi kal fenzo, qey lo lokti xakplaudareno de Romanio. Hi xandi enke pli, bo yu astel oreloy di Martino lo vyenis algavoye, ke hi akis xak-mato da Mariana, ti adve to - pos pokta moboy.

    Tyem hi maxi molte po labores. Hi kreis un spesya xifro, pe qa hi skritis un sekreta brifo i sa dyembuko. To esti brifo ka Mariana. Algono, qa kunu, kel letreto M to-s fogleto, kel letreto A - to-s tringloforma jupeto sul dansanta pyedetoy, ti toje le R to-s le xuzeto kol ledra cinto, ti te pren, ti te simile…tezzavolte ta persono podu dexifris ta letro. Me lom le klefo kal xifro Adamo koncelis otraloke, sul grana lofto, bakey cimno, sube briko. 

I ta brifo Adamo pregi li pol mano lina. Hi promesa, ke hi kofos po li ringeto, ti hi bagvos strudelo. Posem lu kone vamedo ta kekso mahante pe sa pyedoy del ponso vel flumo Kamienizza. Ti lu konxero le jolo, bo lu maxo na tristadoy po konxerando. Ti lu interparolo pel lango ki hi denpyensis po to, kel adoltonoy ne kapabes lu anke qem tronoy lum kripte eku. 

 Kapeble, hi toje pyensis qamode lu amba vivtyeno. Lu startos un kooperatizo ti lu seldo sul totya mondo floragvo konfe propia formelo kol aromado di floksoy. Ti lu komloktos kone, il agvoturmo al fernovoya stanseyo, ti trey, porsyerte, na beboko klimbedos, po ke kriptomires ka lu vel vindeto ti vedes qom lu fenda. Le granpo Yuliano i sa skafo sul verandoyo yu maxi le klefo ka ta turmo, bo algem hi reperi tada metalpordoy.


Otuno i Olda Kolonio sem anonsi pel klango di pomo rulanta sul obliqa tekto dil legnobudo.

Le granpinyo sidi al pomalbo. De sube ha faldebla kuatijo lo dolenvi longa, astel terdo, spiralo di sukyosa xelo. - Ta poma xelo yu ne-s po… ma… dyentoy. - Hi joki. Ti posem hi pyensi laude, qem lo arivos alga brifo da Himalayoy, qen vyahis Roza - le matro di Adamo. 

Le granminyo toje trubensi. Li drenki lavadoy il lavuyo, li froti pel maniko sa frunto, ti diki: - Ti mi pyensa tamode, ke li vyahis ka ta Azio, ti yuste de trey lo arivis azia influenzo. Doke tyem qo paba eventes trey?


Alga dyemo, al fenzo lo aperis Tadeo Maligniak ko karteto - kol kanvoko ka telefono, kal posteyo. To esti orderita lokfo internasia da Kievo. - Porsyerte da tua patro. - le granminyo dikis.

Hi til granminyo aperis trey yustem. Se alvokis lu kal kabino duesma. Me il ekijo solme algo stertori. Le granminyo diki, ke li audis alga pertruboy, me un volto algono klamis defare rusilange. -Estabe to esti le numo di tra vilajo a Dnipro? - Li pyensi posem, yu heyme. - Alge-nalge: Komatoznoye. Ti se parkonektis.

Suarem, kal fernovoya parko lo arivis mobebla kino. Le garso ne kuni titolo di ta filmo, bo kol granminyo lu vyenis algerete tarde. Sul ekrano, pendita inte alboy ti steloy, lo polsi nigroblanka mondo. Drola klauno prumsidis al fortepiano me ha sejo stari plukfare da to. Hi doke levis sa manikoy ti kompuxi totya instrumento. -Qom ta plumpono vamfenda? - Le granminyo astuni - Yo lo estu betre proksendes le sejo, qi ne?

Algono paxi konfel lasta, pli skaltendita ranko sul spekteyo ti paris le likto dal projektoro. Vel ekrano lo marxi grana ombroy di trin personoy. Adamo pyensis ke hi veda profilo di sa matro, dil siorano Bernardo e bakey lu, di sa patro.

-Adameto, ne dormes. - Le granminyo pikfis hi il flanko. 

I ta momento sul ekrano le viso dil klauno desmobis ko trista smilo. Ha vangoy sfolis, ha okloy dolenfluvis, ti il buxeyo lo melteaperis luminfrapanta truvo. Le klauna kalvo kol cirkekaploy sem kambis a distrekita bobletoy ti nozmokloy.  Finfine sul totya ekrano dominis blindenda blanko. - Denuve le filmo sem paris. - Le granminyo klagi.

Il belumina spekteyo Adamo markis le kepo di Mariana. Tyem le pueno maxi le rondeto fendita del treco. Flankey li lo sidi alga garso, qa rape sem levis despatyenze ti montris le viso. Il blanka likto dal projektoro Adamo renkunis Yendreo Pahletko.

Le filma bendo pergluita-s ti dal ekrano lo raukis laudatoroy. - To-s le filmo subel titolo: Le lasta spektaklo di Grock, sioreno Xatko. - Lo xeptis deflanke alga kunateno dil granminyo. - To esta ye vivo di fransia cirkusa klauno. 

Adamo tengis le neko ti miri le plektadeto di Mariana sobre qa, kaze nigra fogloy, flugi manacoy di ta Pahletko.

Sul ekrano le klauno i mega xuzoy, falis de sul sejo. Ti somble hi spantita-s pel nigra skrepo, qa desautis raptem, nekunate da qey, ti to komis drolsauti sul totya ekrano. Ti qem somem ko trayna fifo, le ekrano plentumita-s pel pligranendo dil digo dil filma operatoro prumbanta farpeldes to da prel oturatoro - le totya parko fernovoya vamis al rido.


Makse molte del totyo Adamo ravita-s pel filma projektoro ko tada grana bobinoy - plasita sul platformo dil kargauto. Hi pyensis, ke ya il futuro hi ne esto mahinisto vaporlokomotora, dokem hi eble estos filma operatoro, ho, ti po qo ne, tezza komika klauno de ta filmo.

Qem lo aperis tekstoy finall ti conoy sem sautelevi del sideyoy, hi pregis le granminyo, ke lu proksens kal kargauto. Sul rando dil tada platformo, sube pyedoy dil operatoro, inte cigaret-stumpoy ti brenita flamijoy, hi markis un mikra filmexo. To esti porsyerte un perforita filmoframeto dantondita pe cisoro. Pos momento hi holdi ta prigo.  I likto di lanterno lo smilis ka hi le viso dil klauno. Flanke le viso, al perfortruvoy hi markis vibranta linyo. To porsyerte esti optika registrado dil rido dil klauno Grock!

- Granminyo, to-s un mikreta filmoframeto de duto qar framoy a sekundo.

-Oh, oh! Adameto, qe tu molte kuna. - Le granminyo dikis te laude, kaze li dezi ke la kunateno toje audes to.

Adamo niprinis le filmikulo dal oklo, qem sul ekrano dil nokto, sul skyelo beseminita pe steloy - lo aperis luminyosa nadlo. To vamflugi sobrel tekto dil fernovoya bildado. 

Le falanta stelo! - hi pyensis. Hi kuni, ke ta kause blikse se kanvokeba un deziro. Do hi fendis tamode. Ti lo esti anke algo yel agvoturmo.

Lu vyeni ti lu prinis hi dal jardina pordeto, Vieslavo Giza, Martino Bogux ti Bolisenga. Lom Yendreo Pahletko lu enkontis sul yardeto di Mariana.

Ve truvo il fenzo entris du fratoy di Magda - Vizzek sin dyentoy ti Henek ko sa pli korta pyedo. Vizzek holdi i sa mano longa snuro. Mariana i blanka klenado plaudi ke li fendi Favor-keksoy. Li formendi tadoy de fangobuloy ti kone ko Magda sombli ke li bagva to sul metala forneto - plaudiko. E solme Xpetka cukonduti. Li ne boydi, li prumsfingi pe sa kauda rexo ti li prumdari ka conoy le pyedo sena. 

Le buboy mobensi cirkey le tableto kol forneto-plaudiko, lu sombli ke lu-s fomay, lu masajumi sa ventroy, ti Pahletko kleptis un tezza kekso ti vamkargis to insel buxaco. Conoy falis terden dal ridaco dau hi longem spluti al legnobudo.

Adamo mirandi Mariana. Tadyeme li maxi su sa oreloy frexplokta duopla cerisoy. Da la kepobo le fruktoy kraxi pe sukyosa rujayo blinkante pe soliskretoy. 

Finfine hi proksensis ti prinis del pokso sa mikra filmikulo. - Mires - Hi dikis ka Mariana. - Mi-x ta klauno sul filmo. To-s le fransia klauno Grock.

Le pueno prinis to pel suja digoy ti nozruge miri to kal solo.

-To estaba po tu. - Hi voluntendis. 

- Mulcumesk. - Li dikis ti jektis le filmikulo tablen. Le cerisoy a la oreloy glade blinkis.

Daurem to Vizzek plasis al nozo dil hundeno fanga kekseto. - Vur to! bestyaco, pol fino.

Me Xpetka ne edezi. Su la baukorba dyentoy lo pendi skumo.

  • Mi maxa tu! - Lo klamis pli olda Mordemba ti keptis le hundo. Hi levis tono ti plasis sul topo dil hupilo di fernovoya xpaloy. Kaze hi yu maxi lo plandita.
  • Ma patro el matro dikis, kel hundeno esta olda, malga, ti po nado. - Hi esplikis. -Ti tono vura plukmolte. Nu vames! - Hi voluntendis le frato. Hi sel pondis sul hunda neko le snuro ko nuzo. Lom le dua fino dil snuro hi fastis al klovodo il muro dil legnobudo. - Sautedes tono.

Me Henek algakause opondi.

  • Tu-s beydoko! - Vizzek klamis kal frato ti posem diris ka Martino.
  • Eh… me…- Martino baudiki ti hi sem xermis pel manoy. Vel uska voyeto inte forzzokestoy hi fugi somblante ke hi verpaxa labirento. Trey lo yu stari Bolisenga.
  • Do qono falendos tono? Ti tu? - hi montris pe sa digo Vieslavo Giza. - Qi tu ne vedezu   qamode Xpetka dolsauta? 
  • Tono pren sidaba trey. - Replikis Giza ti komkolpi petro.
  • Ti tu? - Vizzek diris ka Adamo.

Le garso solme spaldobis. Hi presyenti algo ne bona. Hi ne pyasi ta snuro ti ta cunervezzo di amba Mordemboy.

- Qi tu conoy nem esti il cirkuso? Nu? Qezza femacoy lu-s! - Ti hi yu komperdi pasyenzo.

Mariana spedis ka Adamo turpa grimaso, kaze li rapte syentis i sa buxo ne bona saporo. Posem li turnis le kepo en Pahletko. - Andrei! Andrei! - li klamis. Vedante, ke toje hi esta prokrasteza, li purgeklapi le manoy, dantrekis de sa orelo du cerisoy ti ridante li jetis tadoy en hi. Li dansis il sollumino ti posem li korsis ka Vizzek.

-Salt mortal! - Li klamis i sa lango ti puxis le hundeno.

Le bestyo boydetis da pauro ti vamfalis del xpaloy. Proksey terdo le nuzo dil snuro cirkeklemis le hunda neko. Enke pli drole la xarpa dyentoy naknensis, lo blinkis le lingeto ti pos momento le nigra pupiloy sinmobis kaze zzelante solen.

Mariana vamis pe sa vilda ridaco, pe qa yu antem li spantedis Adamo. I un momento li kambensis a beboko, qa pos un sekundo sprukis en skalo kaze fontino di jarda rido.

Anke le garsoy kauretis bakey le forzza kestoy. Magda kraxprenzis polme un befanga kekso ti 

dikis: - Oh, fuy!

Adamo vedi qe del fauko di Xpetka lo dropa ruja skumo. Pel baka pyedoy dil hundeno lo trekandi konvulsoy kambante li a plumpa dansoro.

  • E li defekalis! - Skrimis pli olda Mordemba, ti ko respekto diris en Mariana. - Tu-s 

porverie supera teno! Mulcumesk!

Algamode qezze le unesma lo startis en le pordeto Pahletko.

  • Vartes! - lo klamis Martino ti kone ko Giza ti Bolisenga korsis il stradeto. - Mu vames kal ponso fernovoya! - Algono jektis le komyendo. 

Adamo toje maxi nado po fendi tey. Ti solme hi bone membis le visto di Mariana Suave qe li spluta luaspure pe cerisa kerno.

Richard A Antonius      

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hans Christian Andersen esta le autoro di molta fabeloy. Hi skritis inte otra:” Turpa Anasito”, 

”Nuva Klenoy dil Royano” , ”Prinseno su Pizeto” ti ” Mikra Sireno”. 

Hans Christian Andersen naskis i 1805 i Odense. Danlando.  Hi mortis i 1875 i Kopenhago, 

Danlando. Ha fabeloy translangitas ka plier da cento di langoy.


The Emperor's New Clothes

by   Hans Christian Andersen

Tradukita ka Atlango pe R.A.Antonius

Konfel originalo Danlanda.

Hans Christian Andersen 

NUVA KLENOY DIL ROYANO.

Antem molta anyoy un royano vivi, ki ta-grade ami bela nuva klenoy, ke hi spendi sa totya 

moneo, solme po estes cem bele ornamita. 

Hi ne intresi yel saudatoy sena, ne aprasi teatro, neqe yakto, eksepte solme po montres sa nuva 

klenoy. Po ca kloko dil dyemo hi maxi aparta kostyumo, ti ya pe otra royo se ordinale dika: 

”Hi-s il konsilanteyo”, tey cem se diki : ” le royo esta il kleneyo sena.” 

Lo esti jole il grana urbo i qa hi residi; ca dyem arivi molta alyonoy. Alga dyem toje

lo vyenis du fraudantoy, ki dikis, ke lu-s teksistoy teksablanta le plu bela stofo, ki se 

pabu solme sen images; ke ne solme le koloroy ti desegnoy di ta stofo esta 

eksterordinale bela, le klenoy fendita de ta stofo maxo le estupenda qalezzo qa-s

nevedebla po ta homino, ki ne apta ka sa ofizzo, ho ki-s neparduneble stupida. 

”To-s yo ekselenta klenoy!” le royo pyensis; ”Poxante tezza, mi yo kunabu, qono i 

ma lando ne apta pol ofizzo qam hi maxa; mi disernabo le sajay dal stupiday! Yes, 

ta stofo rape esteba teksita po mi!”ti hi daris kal amba fraudantoy molter moneo, 

po ke lu komes ta laboro. Lu plasis du teksomahinoy, lu fendis myenoy kaze lu labora, me lu 

maxi nado sul mahinoy. Qanke ril postiloy lu esti molte fervora bo lu postilis makse delikata 

silko ti makse purga guldo. Lu plasis to i sa propia poksoy ti labori al desplenta mahinoy anke 

aste tarda nokto. 


”Mi kunezu, qer ta stofo yu prontita!” le royo pyensis, me lo keptis hi pauro bo, ke tono, qa-s 

stupida ho ne bone aptanta ka sa ofizzo, ne vedabo le stofo. 

Kfenke hi maxi le konvino, ke hi sel ne paureba - hi prefis spedes primervolte otra 

personoy, po vedes, qe ta afero prozzesa. Ca hominoy i ta urbo kuni lom qezza estupenda forto 

ta stofo poxa, ti conoy sinpatyenze yu vedezi, qezza stupida esta lua naubono.  

”Mi spedos kal teksistoy ma olda onesta ministro!” le royo pyensis, ”Hi beste vedos, qezze ta 

stofo aspekta, bo hi-s le homino saja ti nono betre apta ka sa ofizzo, da hi!” 

Le olda respekteja ministro entris le zalo, qey le amba fraudantoy sidis prel desplenta 

teksilyoy ti labori. ”Dio helpes!” le olda ministro pyensis, large abrante sa okloy, 

”Mi vedaba nado!” Me hi ne dikis to. 

Le amba fraudantoy pregis hi proksens ti lu qestis, qi to ne-s bela desegno ti bela 

koloroy? Qem lu montris le desplenta teksilyo, le desfelica ministro untis ca 

fortoy po abres bone sa okloy, me hi vedabis nado, bo nado esti. 

”Le Dio mina!” hi pyensis, ”Qi mi-s stupida? Mi ne suspondis to ti ye to nono kunaba!

Qi mi verie ne apta po ma postino? Ne ne, mi na-mode diktaba to, ke mi ne veda le teksado!” 

”Vam, Tu diktis nado!” un, qono teksi, markis. 

”He, to-s bonoda, molte xarma!” diktis le olda ministro ti miri to pe sa oklovitroy. 

”Qezza desegno ti qezza koloroy! Yes, mi raportos kal royo mina, ke to molte gusta ka mi.” 

”To plesa mu!” dikis le amba teksistoy ti vam numes le koloroy ti espliki le neordinala 

desegno. Le olda ministro eki atente; po ke hi diktabo le somo, qem hi revyenos kal royo; 

do hi fendis ta-mode. 

Tyem le fraudonoy postilis plier mono, plier silko ti guldo, ki lu vi untes pol teksado. Lu 

inpondis to propiapoksen, me vel teksilyo lo ne vis anke un trido,  me lu, qe antem, kontini 

sa laboro al desplenta mahinoy.

Le royo kortem denuve spedis otra respekteja ofizzisto, po vedes, qe lo va teksando ti qil stofo 

proksem esto pronta. 

Ko trono lo eventis some qe kol ministro: hi miri ti miri, me il desplenta teksilyo nado esti, 

takause  hi toje vedi nado. 

”Qi to ne-s verio, ke to-s bela peculo di stofo?” dikis le fraudantoy ti montri ti klarendi  

le bela desegno, ki totye ne estenti.” Mi ne-s yo stupida! -le homino pyensis, ”me qi to 

signa ke mi ne apta ka ma bona ofizzo?” To-s molte kuira! Me mi espera ke nono 

markis to. 

Takause hi lausi le stofo, ki hi ne vedi, ti hi syertendis lu ye sa jolo kause dil bela koloroy til 

splenda desegno. 

”Yes, to-s raveja!”hi dikis kal royo. 

Ca hominoy il urbo paroli solme ye ta beloda stofo.

Tyem le royo sel vedezi to, daurem le stofo esta sul teksilyoy. 

Ko totya kraudo di eleksita hominoy, inte qonoy toje lo esti amba olda onesta ofizzistoy, 

qonoy esti yu trey antem, hi vis kal ruza fraudonoy, ki tyem teksi pe ca sa fortoy, me si 

tridoy. 

Vam, qi to ne-s verie beloda?” lo dikis le amba onesta ofizzistoy. 

”Le Royala Majesto Tuna voluntes mires qezza desegno, qezza koloroy!”  ti lu montri le 

desplenta teksilyo bo lu kredi kel otra syerte vedabi le stofo. 

”Qo to-s?” le royo pyensis, ”Mi veda nado! To-s terore! Qi mi-s stupida? 

Qi mi ne apta po estes royo? To estu makse terora, qo eventus ka mi. ”Oh, to-s molte bela”, 

dikis doke le royo laude, ”to rezzepta le plu skalta aprovo muna!” 

Ti hi kontente kepobis ti spekti le desplenta teksilyoy; hi ne konfesezi, ke hi 

vedi nado. Le totya segvantero, ki hi maxi ko se, miri ti miri, me lu  markis nado pli da conoy 

otra; qalge lu renpi pos le royo: ”Oh, to-s porverie molte bela!” ti lu konsilis hin ke hi portes ta 

beloda klenoy de ta beloda stofo pol prima volto dau le solenga marxo, qo vartata-s. 

” Raveja, bel-bela, astunenda!” cono pos le otra redi ti conoy estis molte jola. Le royo daris 

kal amba fraudantoy kruzo kavelaryezza ti titulo di sekreta teksistoy dil roydomo. 

Vel totya nokto antem le dyemo dil parado le fraudantoy paxis sindorme ti maxi pli da 

seuso brenanta kandeloy. Conoy vedabi, qezze buza lu esti pe prontendo dil nuva 

klenoy royall.   Lu simoli ke lu prina stofo del teksilyoy, lu kuati pe grana trancijoy 

aere, kodri pe nadloy si tridoy ti il fino dikis:”Tezzo! Le klenoy esta pronta!” 

Le royo sel vyenis ka lu kol plu eminenta kurtesonoy sena, til amba fraudantoy skalen levis 

un mano, kaze lu holdi algo, ti lu dikis: ”Vedes, tezzo-s le pantalongo! Tezzo-s le 

surtuto! Tezzo-s le mantelo! ti te pren. Le klenoy esti te leja, qe spidrado! Se pyensabu, ke se 

porta nado sul qorpo, me to-s makse grava avantajo di lu!” 

”Yes !” lo dikis ca kurtesonoy, me lu vedabi nado, bo nado esti. 

”Le Majesto Tuna, tyem voluntes porfavore nulklenes!” le fraudantoy dikis. ”Doke 

mu asistabo al Majesto Tuna dau klenando dil nuva kostyumo pre ta speglo grana. 

Le royo denpondis ca sa klenoy, til fraudantoy komsimolis ke lu surponda su hi le nuva 

kostyumo, pecul-pecule, til royo miri se il speglo de ca flankoy. 

”Qezze to bonaspekta! Qezze to bonapta!”conoy dikis. ”Qezza bela desegno! Qezza bonoda 

koloroy! To-s le kostyumo granyosa!”  

”Sul strado lo esti le baldako, ki portistoy porto sobre le Majesto Hina dau le parado.” dikis le 

cefa ceremoniestro. 

” Yes, mi-s pronta, le royo dikis. ”Qi-l kleno ne sida bon?” ti hi enkevolte sem turnis 

al speglo, po ke sombes ke hi admira sa ornamo. 

Le cambelanoy, portonta le trengo dil kleno, manobis astel bordo, kaze lu levi le trengo. 

Lu vi ti tyeni le manoy trekita il aero ti lu simoli ke lu tyena algo il manoy; Lu sombli toje ke lu 

ne marki ke lu vedi nado. 

Doke marxi le royano il parado subel bela baldako, ti conoy ki vedi hi sul strado ti del 

vindoy klami: ” O! Dio, le nuva klenoy dil royo muna esta nekapebla!

Lom qezza longa trengo hi maxa! Qe bone to konforma ka hi!” Nono montrezi kal otra ke tono 

veda nado bo tono estu desapta ka sa ofizzo ho estu pli stupida. Na kostyumo intel roya klenoy 

esti te suksida. 

”Me hi maxa nado su se,” raptem un mikra enfo klamis. 

”O! Granskyeloy! Audes ta voco dil sinkulpa enfo! - Dikis le patro; ti un kal otra 

komxepti, ye qo ta enfo dikis. 

"Hi-s totye ne klenita; trey lo stara mikra enfo, ki dika, ke hi totye ne-s klenita! Le royano esta 

nakna!" lo klami fine le totya popolo. 

To pikfis le royano, bo lo sombli hin sel, kel popolo esta prava; me hi pyensis: "Tyem nado

helpos, se deba solme brave restis al opino mina!" 

Doke hi marxi enke pli prauda, ti cambelanoy some, lu vanti ti porti le trengo, ki totye ne 

estenti. 


------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.

Preparolo dil tradukisto Atlanga.


Lappar , le Antikristo pe Endre Toth esta ma-opine le besta de kentoy qalgem kreita i lango konstruktita. (Originale to verkita-s i Esperanto) Mi tradukis ta kento prol segvanta kausoy: 1. Prol skalta letratura nivolo. 2. Po montres ke Atlango esta le lango pli eufonika da Esperanto ti ko grana developeblo.


Mi dezira ka Tu bonlekto.

Richard A. Antonius


-------

Endre TÓTH 1931-1981. Hungariano; nuvelisto ti musikisto. Autoro di kentoy esperanta ti hungarilanga. 

Qezze 14-anya hi blindendita-s pe esplodo di esplomino. Hi studi orgela ti piana plaudo i Budapexta Musika 

Akademio. 

Hi labori qezze pianisto i difersa orkestoy. Hi verki hungarilanga nuveloy po blindona revyuvo. 

Hi lernis Esperanto i 1960 o 1965. Hi avordita-s il Belarta Konkursoy. Ha esperanta nuvelero "Lappar, le antikristo", aperinta posmorte, fensis "Le verko dil anyo" i 1982.


  Lappar, le Antikristo 

pe Endre TÓTH

Le nuvelo tradukita-s de Esperanto ka ATLANGO pe Richard A Antonius.

Lu vandri cem kone. Qarope. Lu esti neqe pli, neqe ple brava, ki ta ca friponetoy di tra 

epoko. 

- Mu fendes vetokorso!- klamis Lappar. - Repo, Nodo, Tupy tu korses nakna-fute sul stupleyo! 

-Lo ne-s ebla nakna-fute -dikis Tupy sobere -bol urtikoy vundos le futoy. -Tupy, tu-x mala pelmo, 

ti tu-x mala sangvo. Tua sangvo esta syerte nigra. Tu-s fartraxo, ti tu xanda po tua nigra sangvo. 

Tupy sinvorte kauris ti komdeslazi le xuzoy. 

-Hu-ra! -klamis Lappar. -Mi-s le vyento ti mi muga sobrel kampoy! Repo, Nodo, Tupy, ti tu-s toje le 

vyento. Mu korsoda ki stormo sobrel kampoy! Muges! Mu-s le vyentodo ti mu tondre korsoda sobrel 

kampoy! Lu skrim-e atingis le transeya surko. -Mi-s le unesma! -deklaris Lappar. -Mi-s le 

triumfanto!   

Conoy sidis sul terdo. Repo, Nodo ti Tupy spekti sa futoy ko acida myenoy. -Mir, Lappar! -Tupy 

dikis rebelde. - Ma sangvo ne-s nigra. Ma sangvo esta ruja, ki tua! -Ma pyedoy anke ne sangvuma - 

Lappar fanfaroni, desatent-e le vortoy di Tupy. -Mi-x bona, grusa pelmo, tua esta dina, ti tu conoy 

esta fartraxoy. Tyem mu korses returne, qezze-l stormo. Le ceteray sem levis me nevolunte. -Mu-s le 

paurodeja armio! -skrimi Lappar. -Tupy, tu-s le vicestro, Repo ti Nodo, tu-s le saudatoy. Hu-ra! Mu 

gvantes i sangvo! Lu renvyenis tren, qey le xuzoy restis. Tyem yu sangvumi anke le futoy di Lappar. 

-Mi-s Lappar, le Demono! 

Hi keptis grana nesolida terdobulo. -Mi rompa le petro kontrel busto! Mir! 

-Le terdobulo disfalis, batrem le busto di Lappar.

 -Tu toje rompes petroy i sa bustoy. Krax´ petroy ti kyantes! Mu-s le venkintoy ti mu dansa triumfa 

danso.   

-Skrim-e lu dansi sul alginantay pyedoy, xut-e pe du manoy terdobuloy ti pebloy ka sa bodo. Lu 

ensis suja da kepo aste futoy. -Mi-s Lappar, le Demona Estrodo. Mu gvanti i sangvo ti mu triumfi. 

Mu disrompa petroy su mua bustoy. Triumfo ti gloro! 

- Hi skrimi ta vortoy kanfiks-e sa okloy provoke rekte solen.

Lu vagvi konfel flumo. 

-Mu kepto fixoy! - Lappar dikis.  

-Bonode, fixokepto! -Tupy plesis. - Mu kleptos hokoy ti mu kuatos stangetoy.

-Mi triba neqe hoko, neqe stangeto. Mi kepto fixoy nakna-mane. -Lappar yu gvanti il flumo. Hi 

korsi inte-l fixoy riposantay i basa agvo. 

Cirke ha maleoloy brili arjenteska skumokrunoy.

Le agvo koktis kause di fugo dil fixoy. Pe bliksa mobo hi keptis i agvo, ti tem, jektita fixeto yu flugis 

bril-e stranden. 

-Mi keptos po tu moltodo di fixoy. Lom karasoy, ezokoy ti karpoy.

Tampe mu conoy edo fixoy aste krevo.

Le ceteray kombatalis pol prigo, me yul segva viktino jektita-s.

-Tampe mi keptos ca fixoy del flumeto! - Hi frekorsi ten ti ren i vibranta agvo, furyose persegvante 

fixoy, ti hi flugendi stranden sa konvulsanta keptitoy.

-Qi conoy yu maxa baste? - hi gvantis del flumeto, hold-e i sa mano konvulsanta animalo.

-Qi mu yu fuledis? - hi qestis, ko rapte sevrensa myeno.

-Sin rostando? - Tupy qestis ko nauzo. 

-Yes, sin rostando, tampe mu edo vivanta fixoy. Mir! -Ti hi yu holdi le konvulsanto pre sa buxo.

Le ceteray horore him gapi. Hi ridacis:     

-He, doke ne! Tampe mi ne dezira fixo. Me tampe il vilajo ca gato pol suaredo akos karasoy, ezokoy ti

karpoy. 

Surpiges lu su vergo salika! Mir, ta-mode! - Ti drinte al branketo, hi montri, qa-mode se paba 

surstangendes le fixoy, verpikf-e lua brankyoy ti buxoy. Pose hi renturnis flumen.

-Mir, qe molto di fixoy restis enke! Mi keptos lu cezza. Tampe mi eksterminos co vivanta il flumeto! 

Tampe ca gato vuro fixoy aste krevo.

-Ti hi mortendi pren, te abunde jekt-e le prigo, kel ceteray zorpabi lum surstangendes.

Repo ti Nodo eksaytita pe febro di mortedando, skrimi:

-Vam! Enke pli! Jektes pren, Lappar! Tu-s le Admireja Fixokeptisto!

- Mi-s le Demona Fix-eksekutisto! - skrimi Lappar, ne tira po ta eksterminando.

Tupy miri hi, ko jalosa desamo.  

Kortem lu korsis kal vilajo, sfing-e pel fetoranta vergoy.

-Tampe lo esto fyesto pol gatoy. Fixa suaredo aste krevo! Gata Soldo, haleluo! 

-Haleluo, haleluo! -Le ceteray korusi. 

Anke Tupy klamandi ko lu.


Lu frevagvi pe du bisikloy. Lappar vehendis Repo sul sa bisiklo. Nodo vehendita-s pe Tupy. Lu 

atingis le monteto "Kocor". 

Ta-loke le kampovoyeto esta te skarpa, ke anke Stefano Cuha ne-s abla tom venkis, qenke nono 

kuna alga homino pli forta da hi. - Conoy dolen! -komyendis Lappar. Lu haltis il soloplento.

-Tupy, tu rensidens tyem ti veh! su monteten. - dikis Lappar ko insiga smileto.

-To-s n-ebla - kontrensis Tupy. - Nono vehabla astel topo.

Lappar fastis sa stalogria okloy i Tupy.

-Vames, foren. Mi vyenos rape pos tu, ti ya tu haltos, mi survehos tu. -Ti ha huta myeno vodi, ke hi 

ne joki.

-Tupy kapitolis. Hi mobis. 

-Tu restes tey -Lappar jektis le vortoy ka Repo ti Nodo. -Ti anke mi ne vedeza un mobeto, bo mi-s 

tampe danjera. Tom dikinte hi toje mobis kal monteto.

-Fors! Tupy, bo mi ariva! Fors, ya tu salveza le vivo!  Fors, bo otravolte mi mortopresos tu! -klamandi 

Lappar.   

-Tupy obidis. Ha dyentoy grinzi. Mobinte rape hi syentis, ke hi nem atingos le topo. Posem, co ensis 

ruja pre ha okloy. 

Posem hi pyensis, ke prefe hi haltos, hi sem lasos pol mortopreso, somble tampe hi ne evos apages. 

Posem hi toje atingis le topo. Toje tom fendis Lappar rape pose hi. 

-Brave, Tupy! Bravode! -Lappar lausi hi ko sarkasma ridaco. -Tyem mobes baken, mu vyenendos toje 

ceteray. 

Tupy anke ne respondabi. Hi rulensis dolen pe sa vehilyo. Repo ti Nodo heksite gapi le 

proksensantoy, qia kamisoy esti umida ti lua visoy esti kovrita pe sfeto, somble ka tonoy del 

prizzonoy, kim lu kriptemiri il petra minireyo. 

Tupy danpuxis le bisiklo ti sem streynis sul terdo. Toje Lappar haltis.

-Mi-s Demona Estrodo! Tupy, Tu-s le vicestro. Repo ti Nodo, tu-s le saudatoy. Tupy, tyem vames! 

Foren! Konportes Repo. Mi portos Nodo, rape pos tu. Ya tu haltos, mi mortopresos tu.

-Mi fendos nado. -dikis Tupy si forto. - Prefe mi mortacos rape, ta-loke. Mortopreses mi rape, ta-

loke. Hi sem jektis dorse, distrek-e le brasoy.

Lappar fastis sa okloy i hi. Ha miro esti flamo. -Vames! Mi ordesa!

-Ne kay ne! -Decerpita Tupy xotis pel kepo, kam-e intel herboy. 

Lappar trovis algo nuva: - Tu-s le vicestro. Tu mobes solta! Mi sidendos Repo pre mi sul bisiklo. Lom 

Nodo bakey mi, sul pakad-loko, ti mu vyenos pos tu. 

Tampe mi-s temorenda ti neebla.

Le ceteray obidis, kaze drogita prol perforto. Tupy rezigne komvehis, Lappar him segvi ko sa duopla 

kargo.   

Ta-voltem hi ne skrimi. Hi spirgi stertore, ha okloy cirkoli frenze, ha frekoy brili subel sfeto qe 

ardanta karboy.  Nono kredi, ke lu transevivos le veho, doke lu vyenedis aste-l topo.

Tem le pulmo di Lappar yu ripandi le aero ko xrikanta spirgodo. Tyem hi sem jektis dorse, ha okloy 

stifensis, ti hi ensis sinvorta poktem. Le ceteray stari cirke hi kaze heksita. Posem Lappar komparolis.

 Deslaude ti rauke: - Mi-s le Antikristo. Tezzo, mi apaga. Me antem ma morto mi fenda ma 

testamento. Ekes mi, bo mi deza, ke co estes ta-mode pos ma morto. Tu ne kloses ma okloy. Ko abre 

stifensa okloy ma kadavro estes portita su kaben. Repo, po tu mi testamenta le vilajo. Nodo, le albero 

esto le tuna.  Tupy, le tuna lo esto le flumeto til fixoy. Qeme mi yu estos sul kabo, Repo, tu brenos 

le vilajo. Estes tem noktemo ti tu brenos ca domo un pos un. 

Nodo, tu brenos le albero. Lom ca albo ti albusko un pos un. Tupy, tu brenos le flumeto til 

fixoy...

Tupy konsternita parezi ka hi, me Lappar ne purmesis.

-…Yal Antikristo morta, ta-tempe ankel agvo brenaba. 

Hi spirgodi pokte, pose hi kontini. -Ya co yu finbrenis, tu conoy koleksens sul kabo ti verkuates tua 

gorjoy. 

Mi vedeza pos le morto pe ma neklosita okloy totyo flamanta ti sangvumanta.

-Tom dikinte hi dormis.

Le ceteray kauris cirke hi ko temorodo.

-Qi hi mortis? -Repo xepte qestis.

-Ne. Ek. Hi enke spirga. - Tupy respondis lo, le vicestro.

Lu silenti longem, molte molte longem, bol dunkemo yu ensis, ti tem le okloy di Lappar rapte abris.

-To-s le morto! - lu conoy pyensis ko teruro, me ne, bo Lappar sidlevensis, miragis lum ti hi dikis:

-Temores ti trembes, bo mi-s Demono! Temores ti trembes, bo conoy tu-s fartraxoy.

-Tampe, mu denklepto melonoy. - dikis Lappar.

-To-s neble- konstatis Tupy. - Le kampogardistoy maxa le karabinoy, ki kargita-s pe salto.

-Me doke mu klepto -dikis Lappar, pokte ple seltruste.

- Lu sidi pren sinvorte. Lappar miri klaudoy: -Lo va pyoves. Mi ne deza melonoy pyoveme. Mu ne 

triba melonoy. Prefe mu kleptes karabinoy ti pistoloy. 

Lom pistoloy po Repo ti Nodo, bo lu-s saudatoy. Tupy, tu akos karabinoy, bo tu-s le vicestro. 

Toje mi maxo karabino me pli grana da tu.  

Posem mu konpeldos le kampogardistoy ti pafmortendos lu. Lom conoy melon-gardistoy ti Alekso 

Piro. Mi lum esterminos, bo mi-s le Antikristo. Mu starendos lu, bo mi-s le Antikristo. Mu starendos 

lu konfelinye ta-loke al muro - kontini Lappar. -Mi dikos kal unesma:

”Fleks genuvoy ti granpreges po tua vivo. Ya tu granprego bele, tu pabo farkorsis.” Me vanide hi 

granprego pli bele; mi dikos: ”Pafes!”, ti mu him pafmortendos. Pose mi dikos kal segva gardisto:”  

Ya tu granpregos pli bele, dal unesma tey, do porverie tu pabo farves.” Me qenke hi granprego 

qalgamode bele; mu pafmortendos toje hi. E lum conoy un pos un. Fine restos Alekso Piro. Mi dikos 

him: ”Surgenuvens! Ti ya tu granpregos pli bele da tonoy, syerte tu estos le solma, qam mu 

liberendos. Tem hi genuvos ti komos. Mi komyendos: ”Granpreges pli bele!” Dokem hi granprego pli 

bele. Mi postilos: ” Enke pli bele!” Ti hi granpregos yu molte bele. 

Doke mi dikos: ”Co, qom tu dika, esta bagatelado, tu olvis granpyores, cetere tu-s fartraxo ti 

kovardo”. Ti mi diktos:”Paf!”, ti mu pafmortendos toje hi. 

Le ceteray him eki ko abomino. Qezza kulpo kargabu le animo di Alekso Piro, po qo hi meritu 

tezza terura morto?   

-Tupy, ves ti grabes karabinoy. Ya tu ne akos karabinoy astel suaro, toje tu pafmortendota-s. -Lappar 

silentis ti sem profundis i meditando. 

Bo, ya Tupy rebeldos ti ne kleptos karabinoy, ta-kause, pe qo hi mortendota-s?

Posem Lappar kompyensis ye otra aferoy. 

-Tame ne. Mi ne triba karabinoy. Prefe mu kleptos vino. Mu kleptos vino ti mu drunkos. Mu deboco ti 

mu ekseso. Mi kuna, qa-mode se kleptaba vino. Mi kleptemiris le livristoy qamode lu tom fenda. 

Nodo, tua patro esta karpentisto. Vades kal heymo ti kleptes borijo. Repo, tu grabes pumpijo da 

biciklo. 

Tupy, ves ko mi, mu denrompos le kelpordo. 

Me hi ne rompibi to. Le kelpordo n-esti klosita.  Lu entris klepte il denza dunko ti lu oklobi cirkey. 

Lappar rapte skrimis ka Tupy: - Qel tu gapa tey? Mi veda nado. Vamkorses ti kleptes kandelo. I 

dunko mi ne deza vino. Tupy korsis, me pos kortemo hi renvis, ti  tem arivis toje le ceteray. Lappar 

komis le laboro. Hi boris mikra truvo il barelo, me vino ne vyenis de to. 

-Desplenta - konstatis Tupy. -Ne babilaces, bo mi tum arestos! -skrimis Lappar. 

Hi prinis le pumpijo, qam kanportis Repo, ti hi pumpis pokter aero vel truveto. Posem hi kauris, ti 

kanpond-e le buxo kal truvo, suki le vino. Qem le saudatoy renvyenis, port-e metala gamelo, 

Lappar yu denuve pumpi. 

Lu plasis le gamelo subel sotila strimeto, ti lu tom zorplentendis. -Tupy, to-s le tuna, bo tu-s le 

vicestro. Drink to astel fundo. Tupy sinvolunte komgulpi.  

 -Konseqe cono akos un gamelo, ti pose denuve enkevolte un, bo tampe mu deboco. 

Lu stambli ko kepturno del kelo uten. Yu se pyovi. 

-Kyant!- komyendis Lappar. False kyant-e lu ambli konfel jardinbaka voyo. Le griensa 

paesajo esti sinviva ti trista. -Tyem fos ma tombo ti grabes mi vivanta - dikis Lappar. - In-terdendes mi 

ti mi renvyenos desube le terdo, bo mi-s le Grandemono. Lu diskorsis po akes fosijoy.

-Tey ma tombo estes. -Lappar montris loko sube gran albo. -Fendes po mi fosado, mi staros i to ti tu 

infosos mi starpoze, bo se interdenda le Demonoy cem starantay. Fos ti kyant! Ha saudatoy 

komfosis. 

-Tupy, ves ti kleptes po mi trogo. Mi ne esteza pyov-batrata. 

Pose hi eksaminis, qer profunda esta le fosado. To atingi solme aste genuvo. Hi sidis terden, hi apogis 

le kleptita trogo a sa kepo qezze skrino ti sinvorte observi le kyantanta fosistoy. Lu yu stari aste kokso 

il terdo. Manobe hi signis: vam! Qem le fosado atingis yu astel xulto, hi staris i to. -Tyem infoses mi! -

hi daris le ordeso. Lu komrexutis terdo. 

Le desfirmida terdo atingis ha genuvoy. -Algono trampes to. Tezza desfirmida esta sinvaleja. 

Tupy saltis il kavo ti trampi cirkel Demono. Posem lu kontini le rexutando dil terdo. Qem le terdo yu 

atingis le talyo, lu trampis to denuve. Kortem Lappar estis astel xultoy interde, solme ha kepo ti ha 

distengita brasoy resti sobrel terdo. 

-Tyem lu kyantes ti danses cirke mi. Danses ma mortodanso bol Antikristo in-terdita-s. Somtempe mi 

detrekos mi del terdo ti mu frenzo sinbride, bo mi-s Demono.

 Le pyovo yu fali denze. Le ceteray drunke kyanti ti dansi. Lappar sem tengis. Hi prumbi denlevensis 

del terdo, pe sa distengita brasoy, me hi anke ne mobabi. Le ceteray insige him atenti. Le viso di 

Lappar deformensi, ha hela okloy vilde cirkoli, pyovikuloy ti sfeto flosi dolen konfelonge ha kepo, 

me co vanide, hi ne mobabi. Tupy skrimis ka hi pe voco nebrava: -Dentrekes tu,  Demonodo! 

Lappar yu grinzi pel dyentoy prol forso. Le ceteray kontini sa mortodanso. -Haltes! -klamis Lappar. - 

Conoy korses ti kolekses po mi rubusoy. Bekolores ma viso nigraye. Le nigra viso daros ka mi forto 

Demona. Lu diskorsis ridac-e. Semgardime ti fugopronte Tupy, qezze le primera, smauris le viso di 

Lappar pe rubusoy. Me qem lu sem konvinis, ke Lappar ne untaba sa tensita brasoy, lu ensis pli

brava ti smauri le nigra brayo pli ti pli ko pasyo su ha kepo. -Mi-s le Antikristo- klami Lappar. 

Rape mi dentrekos mi del terdo, ti dispresos tu ti cado, mi-s yol Demono! Le ceteray dansi pren i vilda 

jolo, lu jekti kal kepo di Lappar yu ne solme rubusoy, me toje fango, ti Tupy jektis ka ha viso anke 

putrinta tomato. - Dentrekes tu, Demono! Tu-s yol temoreja! Denves del terdo, si tu paba. Lappar yu 

ne pabi anke reples. Solme ha okloy cirkoli pren, me ha decerpita brasoy kami flanke hi. -Mi kovra tu 

pel trogo, po skrines tu kontrel pyovo - klamis le vicestro, til trogo yu pondita-s sobre Lappar. Lo se 

pyovi forte til suardunko komis. 

-Mu rules rokoy su hi - klamis Tupy -ya hi-s le Demono, hi porsyerte farjektedos de se anke monto. Pe 

komuna forto lu kanportis mega petro. Posem lu portis enke plier petroy, brikoy, ti toje fartraxoy, 

eskrementoy, cadoy. Le tombo di Lappar kortem fendita-s. 

Prime le saudatoy desaperis kriptamode. Tupy kyantaci enke pokte, drunke sid-e subel albo, me 

posem toje hi sem levis. Hi syentis malgusto i sa buxo, prol vino, ti hi syenti nuliluzo. ”Ta Lappar esti 

fartraxo. 

Mu oblu him likfidis yu pli xem” -hi pyensis ti haltis ko rapta temoro. Le terdo mobis ti grana bruso 

audeblis. Ko teruro hi hesis, me solme vermomente. ”To-s nado! Lu fenda esplodoy il petro-minereyo” 

-hi pyensis. -Tompe mu vos tren ti mu kriptemiro le prizzonoy.


 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

POEZIO

Federico García Lorca

Alboy, alboy

sekna ti verda.

Le pueno dil bela viso

plokta olivoy ki perlinoy

Le vyento, amyo di turmoy

lim prineza al talyo.

Raydantoy qar prokse paxa

sul poneoy Andalusia,

ko blua ti verda jaketoy

ti vasta, dunka capeloy.

”Vyen ka Cordoba, muchacha.”

Le pueno lum ne eka.

Taurofaytistoy paxi,

trin, talyoslenday,

ko jaketoy oranjaya

ti spadoy de arjent´antika.

”Vyen´ka Sevilla, muchacha.”

Le pueno lum ne eka.

Ti qem tardemo vyenis

dunkebruna, lumindifusa

un jovano prokse paxi, portanta

rosoy ti mirtoy dil lunyo.

”Vyen´ka Granada, muchacha.

Le pueno him ne eka.

Le pueno dil bela viso

prene plokta, plokta olivoy.

kol gria braso dil vyento

ki prina li al talyo.

Alboy, alboy

sekna ti verda.



-----------------------------------------------------------------


© Richard A Antonius 2018